Thâm nám là tình trạng tăng sắc tố da thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ. Bên cạnh yếu tố nội tiết và ánh nắng, một số thói quen chăm sóc da không đúng cách có thể khiến tình trạng tăng sắc tố kéo dài, trở nên đậm màu hơn và khó cải thiện.
1. Những sai lầm khiến thâm nám càng nặng
1.1. Bỏ qua kem chống nắng
Ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia UVA và UVB, có thể kích thích quá trình sản xuất melanin, đồng thời khiến tình trạng nám và các vùng tăng sắc tố trở nên rõ hơn. Vì vậy, chống nắng là bước quan trọng trong chăm sóc và kiểm soát thâm nám.
Nên lựa chọn kem chống nắng có khả năng bảo vệ phổ rộng, SPF từ 30 trở lên và sử dụng hằng ngày, kể cả khi không ở ngoài trời trong thời gian dài. Khi hoạt động ngoài trời, đổ nhiều mồ hôi hoặc tiếp xúc với nước, cần thoa lại theo hướng dẫn của sản phẩm.
Bên cạnh kem chống nắng, nên kết hợp đội mũ rộng vành, mặc quần áo che chắn và hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, đặc biệt vào thời điểm bức xạ mạnh.
1.2. Tẩy tế bào chết quá nhiều
Tẩy tế bào chết có thể giúp loại bỏ lớp tế bào sừng trên bề mặt da. Tuy nhiên, lạm dụng hoặc sử dụng các sản phẩm chứa acid với nồng độ, tần suất không phù hợp có thể gây kích ứng, khô, bong tróc và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
Tình trạng viêm sau kích ứng có thể làm tăng sắc tố sau viêm, khiến các vùng thâm nám khó cải thiện hơn.
Các hoạt chất như glycolic acid, salicylic acid hay mandelic acid không phải đều phù hợp với mọi loại da. Người có làn da nhạy cảm hoặc đang bị kích ứng nên ưu tiên sản phẩm dịu nhẹ và điều chỉnh tần suất sử dụng phù hợp. Dưỡng ẩm đầy đủ cũng giúp duy trì hàng rào bảo vệ da.
Tẩy tế bào chết quá nhiều có thể gây thâm nám da. Ảnh: Tuấn Kiệt.
1.3. Tự áp dụng các biện pháp làm đẹp tại nhà
Một số phương pháp làm đẹp theo truyền miệng, sử dụng nguyên liệu tự nhiên hoặc hỗn hợp tự chế, có thể gây tổn thương da nếu không được kiểm soát về thành phần, nồng độ và độ an toàn.
Chà xát da bằng bột hoặc các nguyên liệu có tính mài mòn, sử dụng đá vôi hay những hỗn hợp không rõ thành phần có thể gây trầy xước, kích ứng, thậm chí bỏng da. Khi da bị tổn thương, nguy cơ tăng sắc tố sau viêm cũng tăng lên, khiến vùng thâm nám trở nên rõ hơn.
Do đó, thay vì chạy theo các phương pháp làm trắng da cấp tốc, nên lựa chọn sản phẩm chăm sóc da có thành phần rõ ràng, nguồn gốc đáng tin cậy. Một số hoạt chất như vitamin C, azelaic acid có thể được sử dụng trong chăm sóc da tăng sắc tố ở những trường hợp phù hợp.
1.4. Dùng quá nhiều sản phẩm mạnh cùng lúc
Một sai lầm phổ biến khác là nóng lòng muốn cải thiện nám nên sử dụng đồng thời nhiều sản phẩm chứa hoạt chất mạnh. Việc kết hợp quá nhiều acid hoặc các sản phẩm dễ gây kích ứng có thể khiến da khô, đỏ, bong tróc và trở nên nhạy cảm hơn.
Một số hoạt chất như vitamin C, glycolic acid, mandelic acid hoặc azelaic acid có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng tăng sắc tố ở những trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào nguyên nhân, tình trạng da và cách sử dụng.
Không nên tự ý phối hợp nhiều hoạt chất mạnh mà cần lựa chọn sản phẩm và tần suất sử dụng phù hợp, đặc biệt với người có làn da nhạy cảm.
2. Chăm sóc da đúng cách để kiểm soát thâm nám
Thâm nám và các dạng tăng sắc tố thường cần thời gian để cải thiện. Việc thay đổi sản phẩm liên tục hoặc tìm cách làm trắng nhanh có thể khiến da bị kích ứng và làm tình trạng tăng sắc tố nặng hơn.
Chăm sóc da nên tập trung vào những nguyên tắc cơ bản như làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm, chống nắng đầy đủ và sử dụng hoạt chất phù hợp.
Nếu nám lan rộng, tái phát nhiều lần hoặc không cải thiện sau một thời gian chăm sóc, nên khám bác sĩ da liễu để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Chăm sóc da đúng cách, bảo vệ da trước tia UV và tránh các tác nhân gây kích ứng là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát thâm nám. Không nên tự sử dụng các sản phẩm làm trắng hoặc phối hợp nhiều hoạt chất mạnh khi chưa hiểu rõ tình trạng da.
