Dinh dưỡng hợp lý, sử dụng thiết bị điện tử đúng cách, lựa chọn kính phù hợp và khám mắt định kỳ là những biện pháp giúp duy trì thị lực, hạn chế mỏi mắt và phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.
1. Bổ sung thực phẩm tốt cho mắt
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe đôi mắt. Chế độ ăn đa dạng, cân đối giúp cung cấp vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất cần thiết để duy trì chức năng thị giác, bảo vệ võng mạc.
Các loại rau xanh đậm như rau bina, cải xanh, bông cải xanh; trái cây như cam, quýt, đu đủ, xoài và các loại quả mọng cung cấp vitamin cùng chất chống oxy hóa có lợi cho mắt. Cà rốt, bí đỏ và khoai lang giàu beta-carotene - tiền chất của vitamin A, cần thiết cho quá trình nhìn, đặc biệt trong điều kiện ánh sáng yếu.
Bên cạnh đó, cá biển như cá hồi, cá mòi, cá thu cung cấp acid béo omega-3, góp phần duy trì sức khỏe võng mạc. Trứng, các loại hạt và thực phẩm giàu kẽm cũng nên được bổ sung vào thực đơn để tăng sự đa dạng dinh dưỡng.
Người dân nên ưu tiên thực phẩm tươi, ăn đa dạng các nhóm thực phẩm và hạn chế đồ ăn chế biến sẵn. Không nên tự ý sử dụng vitamin hoặc thực phẩm bổ sung liều cao để phòng bệnh về mắt khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
2. Sử dụng máy tính đúng cách để tránh mỏi mắt
Nhìn màn hình máy tính, điện thoại hoặc máy tính bảng trong thời gian dài có thể gây mỏi mắt, khô mắt, nhìn mờ thoáng qua và đau đầu. Tình trạng này thường liên quan đến việc giảm tần suất chớp mắt, nhìn gần liên tục hoặc điều kiện chiếu sáng không phù hợp.
Để hạn chế tình trạng trên, nên bố trí màn hình ở nơi có ánh sáng phù hợp, tránh ánh sáng phản chiếu trực tiếp gây chói. Điều chỉnh độ sáng màn hình theo môi trường, giữ khoảng cách khoảng 50 - 70 cm và đặt màn hình thấp hơn tầm mắt một chút để tạo tư thế nhìn thoải mái.
Trong quá trình làm việc, có thể áp dụng quy tắc 20 - 20 - 20: cứ sau 20 phút nhìn gần, hãy nhìn một vật cách khoảng 6 m trong ít nhất 20 giây. Đồng thời, nên chủ động chớp mắt thường xuyên để nước mắt phân bố đều trên bề mặt nhãn cầu, giúp giảm khô và kích ứng.
Nếu thường xuyên bị mỏi mắt, nhìn mờ hoặc đau đầu khi sử dụng thiết bị điện tử, người dân nên kiểm tra thị lực và điều chỉnh thói quen làm việc thay vì tự ý mua thuốc nhỏ mắt.
Bổ sung thực phẩm tốt cho mắt sẽ giúp duy trì thị lực, phòng ngừa bệnh lý về mắt. Ảnh AI
3. Thư giãn mắt sau thời gian làm việc
Sau nhiều giờ tập trung nhìn gần, mắt cần được nghỉ ngơi để giảm cảm giác căng mỏi. Người làm việc văn phòng nên thường xuyên đứng dậy vận động, nhìn ra xa hoặc hướng mắt về không gian rộng, có cây xanh để thay đổi khoảng cách nhìn.
Có thể thực hiện một số động tác thư giãn nhẹ nhàng như nhắm mắt trong thời gian ngắn, chớp mắt chậm và đều hoặc thay đổi hướng nhìn. Khi thực hiện, cần tránh dụi mắt, ấn mạnh lên nhãn cầu hoặc cố gắng tập trung nhìn vào một vật đến khi mắt mỏi.
Các biện pháp thư giãn có thể giúp giảm khó chịu do nhìn gần kéo dài nhưng không thay thế việc điều chỉnh tật khúc xạ hoặc điều trị bệnh lý về mắt. Nếu xuất hiện tình trạng nhìn đôi, nhìn mờ kéo dài hoặc đau mắt, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
4. Khám mắt định kỳ để phát hiện bệnh sớm
Nhiều bệnh lý về mắt có thể tiến triển âm thầm trong giai đoạn đầu mà chưa gây triệu chứng rõ ràng. Glôcôm (còn gọi là cườm nước) là một ví dụ điển hình. Bệnh gây tổn thương dây thần kinh thị giác và có thể dẫn đến mất thị lực không hồi phục nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Khám mắt định kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá thị lực, phát hiện tật khúc xạ và sàng lọc các bệnh lý có nguy cơ gây suy giảm thị lực. Người trưởng thành nên khám mắt theo tư vấn của bác sĩ. Người trên 40 tuổi, người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, có tiền sử gia đình mắc bệnh về mắt hoặc sử dụng một số loại thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến mắt cần đặc biệt chú ý.
Tần suất khám phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử sức khỏe và nguy cơ bệnh lý của từng người. Không nên chỉ đi khám khi mắt đã nhìn mờ hoặc đau nhức, bởi một số tổn thương có thể không hồi phục hoàn toàn nếu được phát hiện muộn.
5. Đeo kính râm khi ra ngoài trời nắng
Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời có thể gây tổn thương các cấu trúc của mắt và vùng da quanh mắt. Vì vậy, khi hoạt động ngoài trời, đặc biệt vào thời điểm nắng gắt, nên sử dụng kính râm có khả năng ngăn chặn 99 - 100% tia UVA và UVB hoặc có nhãn UV400.
Cần lưu ý, chỉ số SPF thường dùng để đánh giá khả năng chống nắng của sản phẩm bảo vệ da, không phải tiêu chuẩn để lựa chọn kính râm. Khi mua kính, hãy kiểm tra thông tin về khả năng chống tia UV thay vì chỉ dựa vào màu sắc tròng kính hoặc chỉ số SPF.
Ngoài đeo kính râm, người dân có thể kết hợp đội mũ rộng vành, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt và lựa chọn kính có thiết kế che phủ tốt vùng mắt. Không nhìn trực tiếp vào mặt trời, kể cả khi đang đeo kính râm thông thường.
Bảo vệ đôi mắt cần bắt đầu từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Duy trì chế độ ăn cân đối, nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc với màn hình, sử dụng kính đúng cách và khám mắt định kỳ là những biện pháp thiết thực giúp duy trì thị lực. Nếu đột ngột mất thị lực, đau mắt dữ dội, nhìn thấy chớp sáng hoặc xuất hiện nhiều đốm đen mới trước mắt, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.
