9 bài thuốc từ cây chó đẻ

Tên gọi "cây chó đẻ" xuất phát từ một quan sát dân gian rất thú vị, đó là người xưa nhận thấy những con chó sau khi sinh con thường tìm ăn loài cây này để mau hồi phục sức khỏe.

Không chỉ ở Việt Nam, kinh nghiệm sử dụng loài thảo dược này đã tồn tại rất nhiều năm ở nhiều nền y học cổ truyền trên thế giới. Nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và kháng viêm mạnh mẽ, cây chó đẻ đã trở thành thành phần chính trong nhiều bài thuốc dân gian trị bệnh hiệu quả.

1. Một số bài thuốc ứng dụng thực tế từ cây chó đẻ

Dưới đây là một số bài thuốc có thành phần cây chó đẻ (chó đẻ răng cưa) hay diệp hạ châu đã được ghi nhận trong các tài liệu y học:

1. Bài thuốc chữa viêm gan vàng da

Thành phần: Cây chó đẻ 40g, mã đề 20g, dành dành 12g.

Cách dùng: Cho tất cả các vị thuốc rửa sạch vào nồi, sắc với nước uống trong ngày. Bài thuốc này giúp thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ hạ men gan.

2. Bài thuốc chữa mụn nhọt độc sưng đau

Thành phần: Một nắm cây chó đẻ tươi, một ít muối hạt.

Cách dùng: Cây chó đẻ rửa sạch, giã nát cùng ít muối; chế thêm chút nước đun sôi để nguội, vắt lấy nước cốt uống, phần bã dùng đắp trực tiếp lên chỗ mụn nhọt sưng đau.

3. Bài thuốc chữa lở loét

Thành phần: Lá cây chó đẻ, lá thồm lồm (lượng bằng nhau), 1 nụ đinh hương.

Cách dùng: Rửa sạch các nguyên liệu, giã nhỏ rồi đắp lên vùng da bị lở loét. Tác dụng kháng khuẩn của các dược liệu giúp làm sạch vết thương và kích thích lên da non.

4. Trị bệnh ngoài da, mụn nhọt

Thành phần: 12g diệp hạ châu, 12g cam thảo đất.

Cách dùng: Đun nước uống thay trà hàng ngày. Lưu ý không dùng liên tục quá 30 ngày. Mỗi đợt uống uống tối đa 1 tháng phải dừng khoảng 7 -10 ngày rồi mới được tái uống, cho tới khi hết mụn.

5. Bài thuốc chữa chàm (eczema) mạn tính

Thành phần: Cây chó đẻ tươi.

Cách dùng: Lấy cây tươi rửa sạch, vò nát rồi xát nhẹ nhiều lần lên vùng da bị chàm, làm liên tục hằng ngày giúp giảm ngứa và cải thiện tổn thương da.

6. Bài thuốc chữa chấn thương tụ máu

Thành phần: Lá cành cây chó đẻ 1 nắm, lá mần tưới 1 nắm, nước tiểu trẻ em trai (đồng tiện).

Cách dùng: Giã nhỏ hai vị thuốc, thêm chút đồng tiện vắt lấy nước uống, phần bã đắp lên chỗ thương tụ máu.

7. Bài thuốc chữa sốt rét

Thành phần: Cây chó đẻ 8g; thảo quả, dây hà thủ ô, lá mãng cầu ta tươi, thường sơn, dây gắm (mỗi vị 10g); hạt cau, ô mai, dây cóc (mỗi vị 4g).

Cách dùng: Sắc với 600ml nước còn 200ml, chia uống 2 lần trước khi lên cơn sốt rét khoảng 2 giờ.

8. Bài thuốc hỗ trợ hạ men gan

Thành phần: Diệp hạ châu (chó đẻ) khô 200g, cam thảo đất 20g.

Cách dùng: Cho hai vị thuốc rửa sạch vào ấm, sắc với nước uống chia làm 3 lần trong ngày; có thể đun uống thành đợt từ 10 – 15 ngày để phục hồi chức năng gan.

Tác dụng: Giúp giải độc gan, hạ men gan, thanh nhiệt cơ thể cho người hay dùng bia rượu hoặc làm việc trong môi trường độc hại.

9. Bài thuốc hỗ trợ điều trị sỏi mật và sỏi thận

Thành phần: Diệp hạ châu khô 24g (nếu người bệnh hay bị lạnh bụng, đau bụng thể hàn thì gia thêm vài lát gừng tươi hoặc 8g hậu phác).

Cách dùng: Cho dược liệu vào nồi sắc với 3 bát nước lấy 1 bát, uống hằng ngày. Sau khi tan sỏi, có thể duy trì uống nước sắc diệp hạ châu liều nhẹ (8 – 10g/ngày) để phòng ngừa sỏi tái phát.

Tác dụng: Cây chó đẻ chứa các hoạt chất giúp chống co thắt cơ trơn, hỗ trợ lợi tiểu, kích thích tiết mật và làm giảm cặn lắng hình thành sỏi.

2. Những lưu ý quan trọng và chống chỉ định khi sử dụng

Chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ có thai: Cây chó đẻ có tác dụng gây co bóp cơ tử cung và thông huyết mạch, do đó thai phụ tuyệt đối không được dùng vì dễ dẫn đến nguy cơ sảy thai hoặc sinh non.

Không lạm dụng kéo dài cho người thể trạng lạnh (tỳ vị hư hàn): Do cây có tính mát, vị đắng, người có thể trạng sợ lạnh, hay bị đầy bụng, tiêu chảy không nên uống nước cây chó đẻ quá đậm đặc hoặc dùng liên tục nhiều tháng.

Không thay thế hoàn toàn phác đồ Tây y: Khi bị viêm gan B mạn tính, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa. Cây chó đẻ đóng vai trò là liệu pháp hỗ trợ phục hồi chức năng gan chứ không nên tự ý bỏ thuốc điều trị đặc hiệu.

Nhận diện đúng dược liệu: Tránh hái nhầm cây hy thiêm hoặc các loài cỏ dại khác ngoài tự nhiên có hình na ná loại cây này.

Cây chó đẻ chữa bệnh gì?

SKĐS - Cây chó đẻ được dùng làm thuốc lợi tiểu, thúc đẩy tiêu hóa, hỗ trợ điều trị đái tháo đường đặc biệt để điều trị chữa bệnh gan, viêm gan do virus và rượu... Tuy nhiên, cây thuốc này nấu nước uống hàng ngày, có nên dùng trong thời gian dài hay không?