Huy động đa chuyên khoa, ưu tiên cứu chữa các ca nguy kịch
Sáng 19/10, tại khu vực Đình Tổ, xã Thượng Phúc (Hà Nội), xảy ra sự cố liên quan đến bình chứa hóa chất phế thải tại một cơ sở thu gom phế liệu trong khu dân cư. Khí độc phát tán khiến nhiều người xuất hiện các triệu chứng cay mắt, ho, buồn nôn, tức ngực, khó thở.
Trong ngày, BVĐK Thường Tín tiếp nhận 42 trường hợp, tổ chức cấp cứu, phân loại và chuyển các bệnh nhân nặng đến cơ sở y tế tuyến chuyên sâu.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC.
Ngay sau khi nhận được thông tin, BV Bạch Mai phối hợp với BVĐK Thường Tín tư vấn chuyên môn, điều phối và tiếp nhận người bệnh. PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc BV Bạch Mai, chỉ đạo tổ chức hội chẩn toàn viện khẩn cấp, huy động tối đa nhân lực chuyên môn, trang thiết bị và phương tiện hồi sức để cứu chữa các nạn nhân.
Cuộc hội chẩn do PGS.TS Nguyễn Văn Chi chủ trì, với sự tham gia của các chuyên khoa Chống độc, Hồi sức tích cực, Hô hấp, Mắt, Thần kinh, Nhi khoa, Chẩn đoán hình ảnh, Xét nghiệm và các đơn vị liên quan.
Các chuyên gia đánh giá tình trạng từng người bệnh, thống nhất phương án điều trị và phối hợp theo dõi liên tục, đặc biệt với những trường hợp có nguy cơ suy hô hấp tiến triển.
Mục tiêu điều trị là duy trì các chức năng sống, kiểm soát hô hấp và tuần hoàn, xử trí sốc, hạn chế tổn thương cơ quan và các biến chứng muộn. Những biện pháp như thở máy, hỗ trợ ECMO, lọc máu và điều trị chuyên khoa được cân nhắc căn cứ vào tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân.
Hai trường hợp rất nặng, một người phải hỗ trợ VV-ECMO
Theo thông tin từ BV Bạch Mai, trường hợp nguy kịch nhất là nam bệnh nhân 50 tuổi, làm nghề thu mua phế liệu, được ghi nhận tiếp xúc trực tiếp với bình chứa hóa chất.

Hình ảnh mắt nạn nhân bị tổn thương. Ảnh: BVCC.
Sau khi hít phải khí độc, người bệnh xuất hiện tình trạng khó thở dữ dội, ý thức chậm dần. Khi được chuyển đến Trung tâm Chống độc, bệnh nhân đã suy hô hấp nặng, tổn thương phổi cấp lan tỏa hai bên, tụt huyết áp và sốc.
Chiều tối 19/10, người bệnh được chuyển đến Trung tâm Hồi sức tích cực để triển khai VV-ECMO. Hội đồng chuyên môn thống nhất tiếp tục thở máy, hỗ trợ ECMO, kiểm soát huyết động và chỉ định lọc máu.
Bệnh nhân bị tổn thương nghiêm trọng ở thanh quản, khí quản, phế quản và phổi, kèm suy đa phủ tạng. Tiên lượng hiện rất xấu, nguy cơ tử vong cao.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 37 tuổi, cũng tiếp xúc trực tiếp với bình chứa khí, nhập viện trong tình trạng khó thở, tím tái. Kết quả thăm khám cho thấy người bệnh bị tổn thương cả đường hô hấp trên và dưới, tổn thương phổi cấp, đồng thời bỏng kết mạc và giác mạc độ II ở cả hai mắt.
Bệnh nhân đang được hồi sức tích cực, kết hợp điều trị chuyên khoa Mắt nhằm hạn chế nguy cơ di chứng thị lực.
Đáng chú ý, một gia đình gồm hai vợ chồng và hai con nhỏ sống gần hiện trường cũng phải nhập viện sau sự cố. Theo lời kể của người vợ, ngay sau tiếng nổ, không khí có màu vàng, kèm mùi hắc tràn vào nhà. Chỉ sau khoảng một phút phơi nhiễm, cả bốn thành viên đều xuất hiện triệu chứng tức ngực, khó thở và buồn nôn.
Trường hợp này cho thấy khí độc có thể nhanh chóng lan vào khu dân cư, gây nguy hiểm cả với những người không trực tiếp tiếp xúc với nguồn phát tán.
Trong đêm 19/10, BV Bạch Mai tiếp nhận thêm một nam bệnh nhân 34 tuổi bị tổn thương phổi nặng, nâng tổng số người bệnh được điều trị tại đây lên 7 trường hợp. Bệnh nhân đang được hỗ trợ oxy liều cao và điều trị tích cực.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, BV Bạch Mai, cho biết các trường hợp đang điều trị tại bệnh viện đều bị ngộ độc khí gây kích ứng đường hô hấp.
Đặc biệt, 3 bệnh nhân nặng được chuyển đến có tổn thương niêm mạc từ mũi, họng đến phế quản, khí quản và sâu trong phổi, đồng thời có tổn thương giác mạc. Các tổn thương cần được điều trị tích cực và có nguy cơ đe dọa tính mạng.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, ngay cả khi được điều trị khỏi, người bệnh vẫn có thể gặp di chứng đường hô hấp. Bệnh viện đang nỗ lực cứu chữa, hạn chế tổn thương tiến triển nặng hơn. Các trường hợp còn lại được theo dõi sát chức năng hô hấp, tuần hoàn và nguy cơ diễn biến muộn để kịp thời điều chỉnh phương án điều trị.

Bệnh nhân tình trạng nặng sau tai nạn. Ảnh: BVCC.
Cảnh báo tổn thương do khí clo có thể tiến triển muộn
Phân tích về mức độ nguy hiểm của khí clo, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết khi tiếp xúc với các bề mặt ẩm như mắt và đường hô hấp, clo có thể tạo thành axit clohydric và các chất oxy hóa mạnh, gây tổn thương niêm mạc cũng như các mô sâu.
Tùy thuộc mức độ phơi nhiễm, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng kích ứng mắt, ho, khó thở. Trong trường hợp nặng, khí clo có thể gây bỏng hóa chất, tổn thương đường thở, tổn thương phổi và suy hô hấp nguy kịch.
Điều đáng lưu ý là tổn thương có thể tiếp tục tiến triển sau nhiều giờ, ngay cả khi các triệu chứng ban đầu chưa rõ rệt. Sau giai đoạn cấp tính, người bệnh vẫn có nguy cơ ho kéo dài, hẹp đường thở, suy giảm chức năng hô hấp hoặc di chứng thị lực.
Do đó, việc đánh giá và theo dõi y tế sau phơi nhiễm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là với những người xuất hiện triệu chứng bất thường sau khi tiếp xúc với khí độc.

Bình đựng hóa chất mà các nạn nhân hít phải. Ảnh: BVCC.
Từ kinh nghiệm xử trí các vụ ngộ độc tương tự, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý cưa cắt, đục phá, tháo dỡ hoặc tái chế các bình chứa hóa chất và vật thể lạ không rõ nguồn gốc. Ngay cả những vỏ bình tưởng như đã hết hóa chất vẫn có thể còn tồn dư hơi độc hoặc tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Đối với vật thể nghi chứa hóa chất nguy hiểm, người dân cần tránh tác động trực tiếp, đồng thời thông báo cho chính quyền hoặc cơ quan chức năng để được xử lý an toàn.
Tại hiện trường vụ việc, bình chứa hóa chất được ghi nhận vẫn còn nhãn giấy nguyên vẹn, ghi rõ “Clo lỏng, nồng độ tối thiểu 99,6%”. Thông tin kết luận từ cơ quan chức năng sau đó cũng xác định bình chứa khí clo.
Các loại bình hóa chất thải bỏ cần được quản lý, thu gom và xử lý đúng quy định; tuyệt đối không tái sử dụng những vỏ chứa không bảo đảm an toàn để đựng nước uống hoặc thực phẩm.
Khi xuất hiện các triệu chứng như cay mắt, ho, tức ngực, khó thở sau khi nghi ngờ phơi nhiễm khí độc, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm và đến cơ sở y tế để được đánh giá, theo dõi và xử trí kịp thời.
BV Bạch Mai hiện tiếp tục tập trung nguồn lực, theo dõi sát diễn biến và điều trị tích cực cho 7 bệnh nhân, trong đó ưu tiên cao nhất cho các trường hợp nguy kịch.