Một ca tai biến y khoa hy hữu vừa được ghi nhận trên tạp chí y khoa quốc tế, gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về sự chủ quan khi tự ý sử dụng các loại thuốc hỗ trợ tăng cường sinh lý ở người cao tuổi.
1. Cú sốc thị lực sau khi dùng thần dược tăng cường sinh lý
Chuyện chăn gối ở tuổi xế chiều là nhu cầu sinh lý bình thường, tuy nhiên, việc lạm dụng hoặc tự ý tăng liều các loại thuốc hỗ trợ cương dương mà không có sự chỉ định của bác sĩ thường tiềm ẩn những hậu quả khôn lường.
Theo báo cáo được công bố trên chuyên san y khoa uy tín Retinal Cases & Brief Reports, một cụ ông 71 tuổi tại Massachusetts (Mỹ) đã phải nhập viện khẩn cấp trong tình trạng hoảng loạn tột độ. Nguyên nhân là bởi thị lực của ông bỗng nhiên thay đổi một cách kỳ lạ: Toàn bộ tầm nhìn của ông bị bao phủ bởi một lớp sương mù hoặc sắc thái màu xanh lá cây đậm đặc, khiến ông không thể phân biệt được chính xác màu sắc của các đồ vật xung quanh.
Sildenafil ở liều cao có thể ức chế PDE6 tại võng mạc, từ đó ảnh hưởng đến chức năng thị giác. Ảnh minh họa: HĐ.
Ban đầu, gia đình tưởng rằng ông gặp các vấn đề tuổi già thông thường về mắt như đục thủy tinh thể hay thoái hóa điểm vàng. Tuy nhiên, sau khi khai thác kỹ tiền sử bệnh án, các bác sĩ sững sờ khi phát hiện ra thủ phạm thực sự: Cụ ông đã tự ý uống một liều lượng sildenafil (hoạt chất chính trong các loại thuốc cường dương phổ biến) cao hơn rất nhiều lần so với mức khuyến cáo của nhà sản xuất trước khi ân ái.
2. Sự thật đằng sau thế giới màu xanh lá
Qua các xét nghiệm chuyên sâu và chụp cắt lớp quang học võng mạc (OCT), các bác sĩ đã tìm ra nguyên nhân y khoa đằng sau hiện tượng quái lạ này.
Hoạt chất sildenafil vốn có cơ chế ức chế enzyme phosphodiesterase type 5 (PDE5) để tăng cường lưu lượng máu. Tuy nhiên, ở liều lượng quá cao, loại thuốc tăng cường sinh lý này lại vô tình ức chế nhầm một loại enzyme tương tự có tên là PDE6 – loại enzyme đóng vai trò cốt lõi trong các tế bào cảm thụ ánh sáng (tế bào hình que và hình nón) nằm ở võng mạc mắt.
Sự ức chế nhầm lẫn này đã gây tổn thương trực tiếp đến cấu trúc võng mạc, làm gián đoạn quá trình truyền tín hiệu ánh sáng lên não bộ, khiến người bệnh nhìn thế giới qua một "màng lọc" màu xanh lá cây vĩnh viễn hoặc rất khó hồi phục. Dù các bác sĩ đã áp dụng nhiều phác đồ điều trị tích cực nhằm cứu vãn thị lực cho cụ ông, kết quả mang lại vẫn không mấy khả quan, để lại di chứng thị giác nặng nề suốt quãng đời còn lại.
3. Hồi chuông cảnh tỉnh từ chuyên gia
Theo ThS.BSCKII Nguyễn Trần Thành (Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Tiết niệu - Nam học, Bệnh viện 19-8) không phải nam giới nào có testosterone thấp cũng cần bổ sung hormone hay sử dụng các loại thuốc tăng cường sinh lý. Trước khi chỉ định, bác sĩ cần thăm khám, xét nghiệm nồng độ testosterone và căn cứ vào triệu chứng, tuổi cũng như tình trạng cụ thể để lựa chọn liều phù hợp. Theo tư liệu, nồng độ testosterone thông thường khoảng 9,9 - 30 ng/l; trường hợp dưới 12 ng/ml có thể được cân nhắc bổ sung.
Bác sĩ chuyên khoa khuyến cáo nam giới nên đến thăm khám tại các cơ sở y tế thay vì tự ý sử dụng thuốc hormone. Ảnh minh họa: HĐ.
Đáng lưu ý, không chỉ có nam giới trung niên mà còn có không ít các trường hợp nam giới trẻ tự ý sử dụng testosterone với mong muốn cải thiện sinh lý. Việc bổ sung hormone không đúng chỉ định có thể khiến tinh hoàn giảm hoạt động sản xuất testosterone, đồng thời ảnh hưởng đến quá trình tạo tinh trùng và dẫn đến suy giảm chức năng sinh dục. Vì vậy, nam giới trẻ, đặc biệt những người chưa kết hôn, mới kết hôn hoặc vẫn có nhu cầu sinh con, không nên tự ý dùng testosterone để tăng cường sinh lý.
