Những ngày cuối thu, miền Bắc bắt đầu bước vào thời kỳ hanh khô. Nhiều người nhận thấy da mình trở nên khô ráp, bong tróc, đôi môi nứt nẻ, cổ họng khô rát và mũi lúc nào cũng khó chịu. Đây cũng là mùa lê chín rộ và quả lê từ lâu đã được xem là loại quả giúp làm dịu những biểu hiện khô hanh của mùa thu. Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu cách ăn lê có ảnh hưởng đến tác dụng mà loại quả này mang lại.
1. Quả lê có tác dụng gì với da?
Lê là loại quả mọng nước, khoảng 85% khối lượng phần thịt quả lê là nước. Ngoài ra, lê còn chứa đường, một lượng nhỏ đạm, chất béo, các khoáng chất như canxi, phốt pho, sắt, cùng nhiều loại vitamin và acid hữu cơ.
Với làn da, lượng nước dồi dào trong lê góp phần bổ sung nước cho cơ thể, nhất là với những người lười uống nước trong những ngày trời se lạnh. Lê cũng cung cấp một lượng vitamin C nhất định. Đây là vi chất cần thiết để cơ thể tổng hợp collagen, thành phần giúp da chắc khỏe. Tuy nhiên, hàm lượng vitamin C trong lê không cao bằng các loại quả như ổi, cam, bưởi, nên người ăn không nên coi quả lê là nguồn vitamin C chính.
Các nghiên cứu cho thấy quả lê còn chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như flavonoid, triterpenoid và các acid phenolic, trong đó có arbutin. Arbutin là chất được biết đến nhiều trong mỹ phẩm với khả năng làm mờ vết thâm sạm trên da. Những hợp chất này tập trung nhiều ở vỏ lê.
Theo y học cổ truyền, lê có vị ngọt, tính mát, quy vào kinh phế và vị, có công năng nhuận phế hóa đờm, thanh nhiệt sinh tân. Khi ăn lê, người bị khô họng, ngứa họng, khàn tiếng hoặc táo bón do nhiệt có thể thấy dễ chịu hơn. Với làn da, tác dụng của lê mang tính gián tiếp: khi tân dịch được bổ sung, phế được nhuận, cơ thể sẽ bớt các biểu hiện khô hanh, trong đó có khô da.
Cần hiểu đúng rằng ăn lê chỉ là biện pháp hỗ trợ. Hiện chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh ăn lê giúp cải thiện trực tiếp độ ẩm của làn da, người bị khô da vẫn cần thoa kem dưỡng ẩm để giữ ẩm cho da. Người dùng cũng không nên tự ý đắp lê sống hay nước ép lê lên mặt với hy vọng dưỡng ẩm. Đường và acid hữu cơ trong lê có thể gây kích ứng, nhất là với làn da đang khô, nứt nẻ hoặc nhạy cảm.
Lê là loại quả phổ biến vào mùa thu. Ảnh minh họa pexels.
2. Ăn lê thế nào cho đúng?
Ăn lê tươi: Với người khỏe mạnh, không có thể hàn, ăn lê tươi hoặc ép lấy nước uống là cách đơn giản để bổ sung nước và làm dịu cổ họng khô rát.
Nấu chín cả vỏ và lõi: Nấu chín là cách ăn lê cho hiệu quả tốt nhất. Khi nấu, người dùng nên bổ đôi quả lê và để nguyên cả vỏ lẫn lõi. Theo y học cổ truyền, lõi lê vị chua kết hợp với thịt quả vị ngọt tạo thành "toan cam hóa âm", tức vị chua ngọt hòa quyện giúp dưỡng âm, nhuận táo. Vỏ lê sau khi nấu chín có vị đắng, tính mát, giúp thanh phế nhiệt và nhuận tràng.
Lê nấu gừng, rễ hành khi ho do lạnh: Vào cuối thu, thời tiết vừa khô vừa lạnh, nhiều người bị ho khan kèm sổ mũi nước trong. Trong trường hợp này, người dùng có thể nấu lê cùng vài lát gừng và vài đoạn rễ hành trong khoảng 5 - 6 phút, sau đó ăn lê và uống nước. Gừng và rễ hành có tính ấm, giúp tán hàn, khi kết hợp với lê sẽ cân bằng tính mát của lê.
Món lê hấp đường phèn quen thuộc cũng là một cách dùng phổ biến. Tuy nhiên, người bị đái tháo đường hoặc đang kiểm soát cân nặng nên hạn chế thêm đường phèn và cần tính lượng lê vào khẩu phần trái cây trong ngày vì lê cũng chứa đường tự nhiên.
3. Những ai nên tránh hoặc thận trọng khi ăn lê?
Lê có tính mát, vì vậy không phải ai cũng phù hợp, những người có thể hàn, tỳ vị hư hàn, hay đau bụng, đi ngoài phân lỏng khi ăn đồ lạnh không nên ăn nhiều lê hoặc ăn lê trong thời gian dài. Người bị ho do cảm phong hàn hoặc do dương khí suy yếu cũng không nên ăn lê, đặc biệt là lê sống.
Những người có cơ địa dị ứng, cứ gặp gió lạnh là nghẹt mũi, hắt hơi, ho, ngứa mắt, hoặc hay bị lạnh tay chân cũng không nên ăn lê sống. Những người này có thể nấu chín lê trước khi ăn để giảm bớt tính mát của loại quả này.
4. Cách chăm sóc da khô trong mùa hanh khô
Ăn uống hợp lý chỉ là một phần trong việc giữ cho làn da khỏe mạnh. Để hạn chế khô da trong mùa thu, mỗi người nên uống đủ nước trong ngày, kể cả khi không thấy khát. Khi tắm, nên dùng nước ấm vừa phải thay vì nước quá nóng và thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm, lúc da còn hơi ẩm. Trong những ngày hanh khô, có thể dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ để giữ độ ẩm không khí.
Lê là loại quả lành tính, có thể dùng thường xuyên trong mùa thu nhưng mỗi người cần lựa chọn cách ăn phù hợp với thể trạng của mình. Nếu tình trạng khô da kéo dài, kèm ngứa nhiều, nứt nẻ, đỏ hoặc bong vảy, người bệnh nên đi khám da liễu, vì đây có thể là biểu hiện của viêm da cơ địa hoặc các bệnh lý da khác.
