cua cấp đông có ngon không?cua đông lạnh có ngon không?cua cấp đông HACCPnuôi cua bằng AI

Chế độ ăn tốt cho não bộ sau tuổi 65

Bệnh người cao tuổi
SKĐS - Nghiên cứu mới công bố đã chỉ ra chế độ ăn tốt cho não bộ giúp người sau tuổi 65 cải thiện rõ rệt khả năng tập trung.

Tuổi càng cao, nhiều người bắt đầu lo lắng khi thường xuyên quên tên người quen, khó tập trung hoặc mất nhiều thời gian hơn để xử lý công việc hằng ngày. Bên cạnh yếu tố tuổi tác và bệnh lý, chế độ dinh dưỡng cũng được xem là một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ. Vậy chế độ ăn tốt cho não bộ cần những gì?

Một nghiên cứu công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition cho thấy việc áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải tăng cường protein có thể cải thiện tình trạng dinh dưỡng và một số chỉ số nhận thức ở người lớn tuổi có nguy cơ suy dinh dưỡng.

1. Chế độ ăn tốt cho não bộ giúp cải thiện chức năng điều hành sau 6 tháng

Nghiên cứu thực hiện trên 105 người trưởng thành, độ tuổi trung bình gần 68. Những người tham gia có nguy cơ suy dinh dưỡng và suy giảm nhận thức, được phân ngẫu nhiên thành ba nhóm để theo dõi trong 6 tháng.

Nhóm thứ nhất được tư vấn chế độ ăn Địa Trung Hải tăng cường protein, kết hợp chương trình tập luyện tại nhà. Nhóm thứ hai chỉ được tư vấn dinh dưỡng theo chế độ ăn tương tự, trong khi nhóm đối chứng nhận tài liệu hướng dẫn ăn uống lành mạnh.

Kết quả cho thấy cả hai nhóm được can thiệp dinh dưỡng đều cải thiện đáng kể tình trạng dinh dưỡng so với nhóm đối chứng. Mức chênh lệch điểm đánh giá dinh dưỡng sau 6 tháng lần lượt là 2,7 điểm ở nhóm chỉ điều chỉnh chế độ ăn và 2,9 điểm ở nhóm kết hợp tập luyện.

Chế độ ăn tốt cho não bộ sau tuổi 65- Ảnh 1.

Kết hợp thực phẩm Địa Trung Hải với nguồn đạm lành mạnh là chế độ ăn tốt cho não bộ và hệ tim mạch của người cao tuổi. Ảnh minh họa AI.

Đáng chú ý, các nhà khoa học còn ghi nhận sự cải thiện về chức năng nhận thức tổng thể. Mức chênh lệch điểm nhận thức chuẩn hóa so với nhóm đối chứng đạt 0,3 ở nhóm dinh dưỡng và 0,2 ở nhóm kết hợp vận động.

Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu liên quan đến chức năng điều hành, bao gồm khả năng lập kế hoạch, kiểm soát sự chú ý và xử lý công việc. Nghiên cứu không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa thống kê về điểm trí nhớ riêng lẻ giữa các nhóm. Điều đó có nghĩa chế độ ăn được nghiên cứu có thể hỗ trợ một số khía cạnh hoạt động nhận thức, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định giúp cải thiện trí nhớ hoặc ngăn ngừa sa sút trí tuệ.

2. Vì sao kết hợp Địa Trung Hải và protein lại tạo thành chế độ ăn tốt cho não bộ tuổi 65?

Chế độ ăn Địa Trung Hải thường ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, dầu ô liu và cá, đồng thời hạn chế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.

Trong nghiên cứu này, các nhà khoa học điều chỉnh chế độ ăn theo hướng tăng cường protein nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của người lớn tuổi, đặc biệt những người có nguy cơ ăn uống không đầy đủ. Protein đóng vai trò quan trọng trong duy trì khối lượng cơ, phục hồi mô và hỗ trợ hoạt động của cơ thể. Sau tuổi 65, tình trạng chán ăn, giảm khả năng nhai nuốt hoặc mắc nhiều bệnh mạn tính có thể khiến người cao tuổi không cung cấp đủ năng lượng và protein mỗi ngày.

Khi thiếu dinh dưỡng kéo dài, người bệnh dễ bị suy giảm cơ bắp, mệt mỏi và hạn chế vận động. Tình trạng dinh dưỡng kém cũng có mối liên hệ với nguy cơ suy giảm nhận thức, dù đây là quá trình phức tạp, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.

Bên cạnh protein, chế độ ăn Địa Trung Hải cung cấp chất béo không bão hòa, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa từ thực phẩm thực vật. Những thành phần này có lợi cho sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, vốn liên quan mật thiết đến hoạt động của não bộ.

Tuy nhiên, nghiên cứu PROMED-EX đánh giá hiệu quả của cả một mô hình ăn uống, không chứng minh rằng chỉ cần tăng lượng protein là có thể cải thiện chức năng nhận thức.

Một điểm đáng chú ý khác là nhóm kết hợp tập luyện không cho thấy lợi ích nhận thức vượt trội rõ rệt so với nhóm chỉ điều chỉnh dinh dưỡng. Các tác giả cho biết mức độ tuân thủ chương trình vận động còn thấp, vì vậy chưa thể kết luận tập luyện không mang lại lợi ích bổ sung.

3. Nguyên tắc ăn uống và sinh hoạt bảo vệ nhận thức cho người sau tuổi 65

Người cao tuổi có thể tham khảo nguyên tắc ăn uống Địa Trung Hải bằng cách tăng cường rau xanh, trái cây nguyên quả, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt trong bữa ăn hằng ngày. Nên ưu tiên nguồn chất béo lành mạnh từ cá, hạt và dầu thực vật, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.

Chế độ ăn tốt cho não bộ sau tuổi 65- Ảnh 3.

Bên cạnh chế độ ăn tốt cho não bộ, người sau tuổi 65 cần duy trì vận động và giao tiếp xã hội để bảo vệ nhận thức. Ảnh minh họa AI.

Để bảo đảm đủ protein, mỗi bữa chính nên có thực phẩm giàu đạm như cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu phụ hoặc các loại đậu. Việc phân bổ protein đều trong ngày thường thuận lợi hơn so với chỉ tập trung vào một bữa.

Trong nghiên cứu PROMED-EX, mục tiêu protein được đặt ở mức 1,2 - 1,5 g/kg cân nặng/ngày. Tuy nhiên, đây là mức áp dụng trong chương trình can thiệp có tư vấn cá nhân, không phải khuyến nghị chung cho tất cả người cao tuổi. Người mắc bệnh thận hoặc có chế độ ăn điều trị riêng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng protein.

Ngoài ăn uống, duy trì vận động phù hợp, ngủ đủ giấc, kiểm soát huyết áp, đường huyết và duy trì giao tiếp xã hội cũng góp phần bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần khi tuổi cao.

Đặc biệt, người lớn tuổi thường xuyên chán ăn, sụt cân không chủ ý, yếu cơ hoặc giảm khả năng sinh hoạt nên được đánh giá tình trạng dinh dưỡng. Nếu xuất hiện biểu hiện suy giảm trí nhớ ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày, cần thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì chỉ tự điều chỉnh chế độ ăn.

Nghiên cứu trên mở ra thêm bằng chứng về vai trò của dinh dưỡng đối với sức khỏe nhận thức ở người cao tuổi. Tuy nhiên, do số người tham gia còn hạn chế và thời gian theo dõi chỉ 6 tháng, cần thêm nghiên cứu dài hạn để xác định liệu những cải thiện này có được duy trì và giúp giảm nguy cơ sa sút trí tuệ hay không.

Chế độ ăn tốt cho não bộ sau tuổi 65- Ảnh 4.4 món ăn sáng giàu protein, tốt cho người sau tuổi 70

SKĐS - Bữa sáng giàu protein giúp người sau tuổi 70 bổ sung dưỡng chất cần thiết và hỗ trợ cơ thể hoạt động tốt hơn.


Ý kiến của bạn