Chuyên gia tiết lộ uống trà hoặc cà phê mỗi ngày tác động thế nào đến thận

Với nhiều người, một tách trà hay một ly cà phê vào buổi sáng đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhịp sống thường ngày. Tuy nhiên, cảm giác thư thái ấy đôi khi lại đi kèm với nỗi băn khoăn về việc liệu những thức uống quen thuộc này có đang âm thầm tạo áp lực và gây tổn hại cho đôi thận hay không?

Giải đáp những thắc mắc này, bác sĩ - chuyên gia thận học Vikram Kalra (người Ấn Độ), trong cuộc trao đổi với báo Hindustan Times cho biết, tác động thực sự của trà và cà phê phụ thuộc hoàn toàn vào liều lượng cách thức pha chế cũng như thể trạng sức khỏe riêng của mỗi người.

Theo bác sĩ Kalra, xét về mặt sinh lý, caffeine có đặc tính lợi tiểu nhẹ nên có thể làm tăng nhẹ lượng nước tiểu trong một khoảng thời gian ngắn, nhất là đối với những ai ít khi sử dụng chất này. 

“Tuy nhiên, việc uống trà và cà phê ở mức vừa phải nhìn chung vẫn góp phần vào lượng chất lỏng nạp mỗi ngày và không mặc nhiên gây mất nước", vị chuyên gia này cho biết. "Với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, uống các thức uống này điều độ khó có khả năng gây tổn thương thận”.

Dù vậy, rủi ro thực sự lại xuất hiện khi người dùng lạm dụng quá mức so với nền tảng sức khỏe sẵn có. Hàm lượng caffeine cao có khả năng làm tăng huyết áp tạm thời, và tình trạng huyết áp tăng cao kéo dài không được kiểm soát tốt lại chính là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn tới bệnh thận mãn tính.

Chính vì lý do đó, bác sĩ Kalra cảnh báo: “Những người vốn đã bị tăng huyết áp hoặc có vấn đề về thận nên trao đổi với nhân viên y tế về lượng caffeine mà mình nạp vào”.

Bên cạnh huyết áp, mối lo ngại về sỏi thận cũng là điều khiến nhiều người quan tâm. “Trà chứa oxalate, những hợp chất có sẵn trong tự nhiên, có thể góp phần hình thành sỏi canxi oxalate ở những người có cơ địa dễ mắc khi dùng với số lượng lớn”, bác sĩ Kalra lưu ý thêm.

Tuy nhiên, khả năng này còn phụ thuộc vào chế độ dinh dưỡng tổng thể, tổng lượng nước uống hằng ngày, và tiền sử bệnh lý cá nhân.

Ngược lại, đối với cà phê, các nghiên cứu khoa học cho đến nay chưa tìm thấy mối liên hệ rõ ràng nào với việc hình thành sỏi thận. Thậm chí, một số công trình còn chỉ ra rằng người uống cà phê đều đặn có thể sở hữu nguy cơ mắc sỏi thận thấp hơn.

Điều đáng chú ý hơn cả là tác nhân gây hại cho thận đôi khi không nằm ở bản thân hạt cà phê hay lá trà, mà lại ẩn chứa trong những nguyên liệu được thêm vào ly nước. 

Theo bác sĩ Kalra, lượng đường tinh luyện siro tạo mùi hay kem béo ngậy được tiêu thụ quá mức rất dễ dẫn đến tình trạng tăng cân và đẩy nhanh nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường loại hai. Đây lại chính là những nguyên nhân cốt lõi làm gia tăng bệnh thận mãn tính song hành cùng chứng tăng huyết áp. 

Đứng trước thực tế này, những ly trà sữa ngọt đậm, cà phê sữa đặc nhiều đường hay các loại trà đá pha đường vốn rất phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới cần được thưởng thức một cách có ý thức và chừng mực.

Để đảm bảo an toàn đối với sức khỏe, các cơ quan y tế lớn như Cục Quản lý Thực phẩm & Dược phẩm Mỹ (FDA) từng đưa ra mốc tham khảo là 400 mg caffeine/ngày là ngưỡng thường không gây ra tác dụng bất lợi đối với đa số người trưởng thành. 

Mức này quy đổi tương đương khoảng 4-5 tách cà phê thông thường, nhưng con số thực tế vẫn có thể dao động tùy thuộc vào loại đồ uống và phương pháp pha chế. 

Thêm vào đó, khả năng dung nạp của cơ thể mỗi người là hoàn toàn khác nhau, nên người dùng chỉ nên xem đây là con số định hướng.

Nhìn chung, bác sĩ Vikram Kalra khẳng định, người yêu thích trà và cà phê hoàn toàn không phải từ bỏ sở thích của mình vì mục đích bảo vệ thận. “Điều cốt lõi là sự điều độ, cách pha chế hợp lý và việc tìm đến lời khuyên riêng nếu bạn mắc bệnh thận hoặc từng bị sỏi thận”, vị chuyên gia kết luận.