Thời gian qua, trên một số diễn đàn mạng xã hội, câu chuyện giáo viên chủ nhiệm đưa danh sách học sinh vi phạm nội quy lên nhóm Zalo lớp - nơi có đông đảo phụ huynh theo dõi tiếp tục trở thành chủ đề bàn luận sôi nổi.
Một bộ phận phụ huynh ủng hộ cách làm này, cho rằng đây là biện pháp cần thiết để gia đình kịp thời nắm bắt tình hình học tập, rèn luyện ở trường, từ đó sát sao chấn chỉnh con trẻ. Tuy nhiên, không ít ý kiến lại bày tỏ sự bất bình, nhấn mạnh việc "bêu tên" công khai trước tập thể cha mẹ dễ làm tổn thương lòng tự trọng, vô tình đẩy trẻ vào áp lực tâm lý không đáng có.
Thực tế quản lý lớp học cho thấy, việc duy trì kênh thông tin hai chiều giữa nhà trường và gia đình là yêu cầu bắt buộc trong giáo dục hiện đại. Dù vậy, ranh giới giữa nhắc nhở mang tính xây dựng với việc biến nhóm chat chung thành nơi chỉ trích cá nhân lại vô cùng mong mỏng. Những người đồng tình lập luận rằng học sinh hiện nay cần tính kỷ luật cao, nếu giáo viên không thông báo rõ ràng thì phụ huynh khó biết con mình vi phạm những gì để phối hợp dạy bảo.
Ảnh minh họa AI.
Ở chiều ngược lại, luồng quan điểm phản đối khẳng định nhóm Zalo chung chỉ nên vận hành đúng chức năng trao đổi kế hoạch lớp hoặc biểu dương cá nhân xuất sắc; còn những lỗi vi phạm riêng lẻ bắt buộc phải được xử lý kín đáo, riêng tư.
Giáo dục bằng sự thấu hiểu hay vô tình "gắn nhãn" cho trẻ?
Dưới góc độ tâm lý lứa tuổi, Thạc sĩ Tâm lý Lê Ngọc Trâm (Công ty TNHH Giáo dục OED) nhận định, việc công khai khuyết điểm của học sinh trước một tập thể người lớn mang lại nhiều tác động tiêu cực hơn là giá trị giáo dục.
"Ở lứa tuổi học sinh, các em đang trong giai đoạn định hình nhân cách và đặc biệt nhạy cảm với sự đánh giá từ môi trường xung quanh. Khi tên tuổi bị xướng lên kèm theo các lỗi vi phạm trên không gian chung, đứa trẻ không chỉ đối mặt với cảm giác xấu hổ trước bạn bè mà còn phải chịu áp lực vô hình từ sự phán xét của những phụ huynh khác", Thạc sĩ Lê Ngọc Trâm phân tích.
Chuyên gia tâm lý này nhấn mạnh thêm, phản ứng thường thấy ở những học sinh bị "bêu tên" lặp đi lặp lại là tâm lý thu mình, tự ti, hoặc nguy hiểm hơn là thái độ bất cần, chai lì trước mọi lời phê bình.
Mục tiêu cốt lõi của kỷ luật học đường là giúp học sinh nhận ra sai sót để tự giác điều chỉnh hành vi, chứ không phải dùng áp lực đám đông để ép các em vào khuôn khổ. Khi thầy cô lựa chọn kênh trao đổi riêng tư và tinh tế với cha mẹ, đứa trẻ mới cảm nhận được sự tôn trọng. Chính lòng tự trọng được bảo vệ đó mới là động lực gốc rễ để học sinh lắng nghe, hợp tác và thay đổi một cách tích cực.
Tìm tiếng nói chung giữa tinh thần kỷ luật và văn hóa ứng xử
Theo Thạc sĩ Tâm lý Lê Ngọc Trâm, để các hội nhóm giao tiếp thời công nghệ thực sự phát huy vai trò cầu nối tích cực, việc phân định rõ chức năng truyền thông trong môi trường học đường là điều cấp thiết.
"Nhóm Zalo lớp cần được trả về đúng bản chất là kênh thông báo các hoạt động chung, kế hoạch học tập và tuyên dương những tấm gương tiến bộ.
Đối với các trường hợp học sinh chậm tiến, hay mắc lỗi hoặc cần sự lưu ý đặc biệt, việc nhắn tin riêng, gọi điện trực tiếp hoặc trao đổi ở các buổi gặp mặt kín vẫn là giải pháp sư phạm chuẩn mực và văn minh nhất", Thạc sĩ Lê Ngọc Trâm chia sẻ.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng cho rằng, về phía gia đình, khi nhận được thông tin phản ánh về sai sót của con, cha mẹ cần giữ sự bình tĩnh, chủ động đối thoại và lắng nghe trẻ để hiểu rõ căn nguyên sự việc, tránh tâm lý vội vàng trách phạt hoặc phản ứng gay gắt với nhà trường.
"Giáo dục một đứa trẻ luôn đòi hỏi sự nghiêm khắc nhưng phải đi cùng sự khéo léo và thấu hiểu. Chỉ khi thầy cô và phụ huynh cùng chọn cách ứng xử tôn trọng lẫn nhau, nhóm Zalo lớp mới thực sự trở thành không gian kết nối an toàn, đồng hành vì sự tiến bộ toàn diện của học sinh".
