ĐBQH kiến nghị kiểm soát giá chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm

28-10-2026 18:15 | Thời sự

SKĐS - ĐBQH đề nghị làm rõ cơ chế bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm, vừa chống đầu cơ, vừa bảo vệ quyền lợi người dân.

Cần kiểm soát giá bán lại

Góp ý về quy định bán lại nhà ở xã hội tại phiên thảo luận chiều 28/10 về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), đại biểu Lý Anh Thư (đoàn An Giang) đồng tình với việc giới hạn giá bán trong thời hạn 5 năm nhằm hạn chế đầu cơ, trục lợi chính sách. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) cần làm rõ nguyên tắc kiểm soát giá bán lại sau thời hạn này.

Theo đại biểu, trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội còn lớn, nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ, trong khi giá nhà ở thương mại ngày càng vượt quá khả năng chi trả của người dân, việc thiếu cơ chế kiểm soát giá bán lại có thể làm giảm cơ hội tiếp cận nhà ở của những người thực sự có nhu cầu.

Để bảo đảm ý nghĩa an sinh của chính sách, đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế xác định giá bán lại sau 5 năm dựa trên giá mua ban đầu và chỉ số hoặc hệ số điều chỉnh do cơ quan có thẩm quyền xác định, có tính đến biến động hợp lý của chi phí xây dựng và mặt bằng giá.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (đoàn TP.HCM) cho biết, dự thảo quy định sau 5 năm, người mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội. Đây là thay đổi đáng kể so với Luật Nhà ở năm 2023.

Đại biểu đồng tình với mục tiêu ngăn chặn trục lợi chính sách, nhưng đề nghị cân nhắc tác động đến quyền tài sản và khả năng chuyển nhượng của người dân khi hoàn cảnh gia đình thay đổi, chẳng hạn phải chuyển nơi công tác, chữa bệnh hiểm nghèo hoặc thay đổi nơi sinh sống.

Thay vì hạn chế cứng quyền chuyển nhượng, đại biểu đề xuất cơ chế ưu tiên bán lại cho người đủ điều kiện hoặc chủ đầu tư trong một thời hạn nhất định, với nguyên tắc xác định giá công khai, minh bạch. Nếu không có người mua phù hợp, có thể xem xét cho phép chuyển nhượng có điều kiện, đồng thời hoàn trả phần ưu đãi của Nhà nước theo quy định.

Đề xuất tăng hậu kiểm, ngăn hành vi lách luật

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cũng ủng hộ việc quy định mức giá bán lại nhà ở xã hội, song cho rằng nếu khống chế giá ở mức thấp sẽ hạn chế quyền tài sản của chủ sở hữu.

Đại biểu đề xuất nghiên cứu cơ chế để chủ đầu tư, quỹ nhà ở hoặc tổ chức được Nhà nước giao nhiệm vụ có quyền ưu tiên mua lại, đưa các căn nhà này trở về quỹ nhà ở phục vụ chính sách chung.

Trong khi đó, đại biểu Trương Hồ Hải (đoàn An Giang) cho rằng dự thảo đã định hướng thu hẹp đối tượng được mua lại nhà ở xã hội sau thời hạn 5 năm, nhưng cần làm rõ hơn giá bán, cơ chế hậu kiểm và chế tài đối với hành vi lách luật.

Theo đại biểu, do nhà ở xã hội được phát triển từ các chính sách ưu đãi của Nhà nước, việc kiểm tra cần được thực hiện ở tất cả các khâu, đồng thời tăng cường hậu kiểm và kết nối dữ liệu nhà ở, đất đai, dân cư.

Giải pháp này nhằm hạn chế tình trạng kê khai không trung thực, đầu cơ, hưởng chính sách nhiều lần hoặc thực hiện các hình thức biến tướng như tặng cho tài sản cho cha mẹ, người thân để đáp ứng điều kiện thụ hưởng.