món độc lạ cho nhà hàngmồi cho quán nhậumón cho vườn bia (beer garden)fingerfood tốt cho nhà hàng

Hơn 200 trận động đất xảy ra từ đầu năm đến nay

Xã hội
SKĐS - Các trận động đất được ghi nhận tại Quảng Ngãi, TP. Đà Nẵng (ở tỉnh Quảng Nam cũ), các tỉnh Điện Biên, Phú Thọ, Lào Cai.

Hơn 200 trận động đất từ đầu năm đến nay

TS Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Các khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, cả nước ghi nhận 396 trận động đất trong năm 2025 và khoảng trên 200 trận từ đầu năm 2026 đến nay với độ lớn M>= 2.5. Hoạt động động đất tập trung chủ yếu ở khu vực Kon Plông - Quảng Ngãi, ngoài ra một số trận được ghi nhận tại thành phố Đà Nẵng (ở tỉnh Quảng Nam cũ), các tỉnh Điện Biên, Phú Thọ, Lào Cai và một số khu vực khác.

Hơn 200 trận động đất xảy ra từ đầu năm đến nay- Ảnh 1.

Hơn 200 trận động đất diễn ra từ đầu năm đến nay, tập trung chính ở Quảng Ngãi. Ảnh: PV

Các trận động đất xảy ra tại khu vực tỉnh Quảng Ngãi là động đất kích thích, liên quan đến hoạt động tích nước và thay đổi mực nước của các hồ chứa thủy điện trong khu vực. Nước hồ thấm xuống các khe nứt, làm thay đổi trạng thái ứng suất trong lòng đất, khiến các đứt gãy nhỏ vốn có dễ bị trượt hơn và phát sinh động đất. Thí dụ, rạng sáng 21/2/2026, khu vực xã Măng Bút ghi nhận sáu trận động đất liên tiếp, trận mạnh nhất M=4,0; ngày 11/5/2026, tỉnh Quảng Ngãi tiếp tục ghi nhận sáu trận động đất liên tiếp trong ngày, đều có rủi ro thiên tai cấp 0.

Đối với thành phố Đà Nẵng, các trận động đất được ghi nhận chủ yếu ở khu vực các xã Trà Linh, Trà Vân. Đây là khu vực miền núi, gần vùng hoạt động địa chấn Nam Trà My-Bắc Trà My thuộc tỉnh Quảng Nam trước đây. Cơ chế có thể liên quan đến các đứt gãy địa phương kết hợp tác động của hồ chứa, tương tự nhóm động đất kích thích ở miền trung-Tây Nguyên.

Khác với Quảng Ngãi, hoạt động động đất tại các tỉnh Điện Biên, Phú Thọ và Lào Cai chủ yếu do các hoạt động đứt gãy kiến tạo tự nhiên gây ra. Tỉnh Điện Biên nằm gần các đới đứt gãy lớn Tây Bắc-Đông Nam nên ghi nhận nhiều trận động đất kiến tạo tự nhiên, điển hình là hai trận nhỏ hồi đầu năm 2026. Tỉnh Phú Thọ thường xảy ra động đất nội mảng mức độ yếu đến trung bình, từng gây rung lắc nhẹ đến Hà Nội vào năm 2024 và tiếp tục xuất hiện vào đầu năm 2026. Tỉnh Lào Cai chịu tác động song song từ cả các đứt gãy địa phương và ảnh hưởng kích thích từ hệ thống hồ chứa lớn như Thác Bà.

Các trận động đất tại Myanmar (M=7,7 vào ngày 28/3/2025) và Trung Quốc (M=5,2 vào ngày 18/5/2026) đều có tâm chấn nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam. Đây là tác động của sóng địa chấn lan truyền từ xa đã gây rung lắc nhẹ tại một số đô thị và nhà cao tầng ở Việt Nam.

Các quy tắc cơ bản có thể nêu như sau: Khi đang ở trong nhà hoặc trong tòa nhà, không nên vội chạy ra ngoài, không chen lấn xuống cầu thang và tuyệt đối không sử dụng thang máy. Khuyến cáo phổ biến của các cơ quan phòng chống thiên tai quốc tế là: "Cúi thấp-Che chắn-Bám chắc". Cụ thể, người dân nên hạ thấp trọng tâm để tránh bị ngã, chui xuống gầm bàn chắc chắn hoặc đứng sát tường trong, dùng tay/vật dụng che đầu và cổ, đồng thời tránh xa cửa kính, tủ cao, đèn treo, quạt trần hoặc các vật có thể rơi đổ.

Nếu đang ở ngoài trời, người dân nên di chuyển đến nơi trống, tránh xa nhà cao tầng, cột điện, cây lớn, biển quảng cáo, tường rào hoặc mái che có nguy cơ sập đổ. Nếu đang đi xe, cần giảm tốc độ, dừng ở vị trí an toàn, tránh cầu, hầm, đường dây điện và không dừng ngay dưới công trình lớn. Sau khi rung lắc kết thúc mới tiếp tục di chuyển, bởi vì dư chấn có thể xảy ra sau trận động đất chính.

Đánh giá rủi ro cho từng nhóm công trình ứng phó với động đất

Việc xây dựng bản đồ phân vùng nguy hiểm động đất và đánh giá rủi ro động đất là yêu cầu cấp thiết, cần được triển khai nghiêm túc, đặc biệt tại các khu vực có hoạt động động đất, nhiều công trình trọng điểm, cao tầng, hồ chứa, trường học, bệnh viện và khu dân cư tập trung. Đây không chỉ là nội dung nên xem xét, mà cần được xác định là nhiệm vụ bắt buộc trong quản lý an toàn công trình và phòng, chống thiên tai.

Cần phân biệt rõ giữa bản đồ nguy hiểm động đất và đánh giá rủi ro động đất. Bản đồ nguy hiểm động đất cho biết mức độ rung động nền có thể xảy ra tại một khu vực, trong khi đánh giá rủi ro còn tính đến mật độ dân cư, loại công trình, tuổi thọ, chất lượng xây dựng, điều kiện nền đất và khả năng ứng phó của địa phương. Vì vậy, nếu chỉ xác định nguy hiểm động đất mà không đánh giá rủi ro cụ thể thì chưa đủ cơ sở để bảo đảm an toàn.

Đối với các công trình đã xây dựng và đưa vào sử dụng, việc rà soát, kiểm định lại càng cần được thực hiện sớm. Nhiều công trình có thể đã xuống cấp, bị cải tạo không đúng kỹ thuật hoặc chưa được thiết kế theo yêu cầu kháng chấn hiện đại. Nếu không đánh giá kịp thời, các công trình này có thể trở thành điểm yếu khi xảy ra động đất, đặc biệt là nhà ở cũ, trường học, bệnh viện, chung cư, nhà máy, hồ đập và công trình hạ tầng quan trọng.

TS Nguyễn Xuân Anh cho biết, tại một số xã của tỉnh Quảng Ngãi, thời gian gần đây đã ghi nhận nhiều trận động đất nhỏ đến trung bình, vấn đề này càng không thể xem nhẹ. Dù nhiều trận động đất chưa gây thiệt hại lớn, sự lặp lại thường xuyên vẫn có thể ảnh hưởng đến tâm lý người dân và tiềm ẩn nguy cơ đối với các công trình yếu, công trình dân sinh, hồ đập, tuyến giao thông và khu vực có nền đất bất lợi.

Do đó, cần khẩn trương triển khai theo ba hướng: Xây dựng và cập nhật bản đồ phân vùng nguy hiểm động đất ở quy mô quốc gia và vùng; lập bản đồ vi phân vùng động đất chi tiết cho đô thị, khu công nghiệp, khu vực hồ chứa và vùng có động đất lặp lại; đồng thời đánh giá rủi ro cho từng nhóm công trình quan trọng, nhất là công trình cao tầng, công trình đông người và công trình thiết yếu.

Việc này nhằm chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Khi có dữ liệu đầy đủ, công tác quy hoạch, thiết kế, thi công, vận hành và kiểm định công trình sẽ an toàn hơn, góp phần bảo vệ tính mạng người dân và giảm thiểu thiệt hại khi động đất xảy ra. Nói cách khác, đánh giá nguy hiểm và rủi ro động đất cần được thực hiện trước khi xây dựng, đồng thời phải được rà soát trong suốt quá trình sử dụng công trình.

Hơn 200 trận động đất xảy ra từ đầu năm đến nay- Ảnh 2.Tháng 10, trung bình mỗi ngày ghi nhận gần 1 trận động đất

SKĐS - Tháng 10 đã xảy ra 26 trận động đất với trận lớn nhất là 4.2 độ gây rung lắc diện rộng ở Sơn La và vùng lân cận.


Ý kiến của bạn