Như Sức khoẻ và Đời sống đã đưa tin, hôm nay - 19/9, Đoàn công tác của Bộ Y tế do Uỷ viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND tỉnh Lai Châu về công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Cũng nhân dịp này, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà và đồng chí Hà Quang Trung – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu đã chứng kiến hoạt động sơ kết 03 năm thực hiện Thỏa thuận hợp tác hỗ trợ y tế toàn diện giữa UBND tỉnh Lai Châu và Bệnh viện Bạch Mai giai đoạn 2023–2026.
Ngày 19/9, Đoàn công tác Bộ Y tế làm việc với UBND tỉnh Lai Châu về công tác y tế 9 tháng đầu năm, đồng thời sơ kết 3 năm hợp tác hỗ trợ y tế toàn diện giữa tỉnh và Bệnh viện Bạch Mai. (Ảnh Thành Long)
Dấu ấn 3 năm nâng cao năng lực y tế nơi biên cương
Báo cáo tại hội nghị ghi nhận sự chuyển biến thực chất từ mô hình hỗ trợ theo sự vụ sang đồng hành liên tục nhằm củng cố năng lực nội tại cho mạng lưới y tế Lai Châu. Qua 3 năm triển khai thỏa thuận, Bệnh viện Bạch Mai và ngành Y tế tỉnh đã phối hợp đào tạo cho trên 1.300 lượt cán bộ, chuyển giao thành công 28 gói kỹ thuật cơ bản và chuyên sâu, đồng thời cung cấp miễn phí gần 1.000 bài giảng trực tuyến. Nhờ đó, tỷ lệ thực hiện danh mục kỹ thuật theo phân tuyến của y tế tỉnh đã tăng ấn tượng 16,31%.
Hệ thống khám chữa bệnh từ xa và phản ứng nhanh trong cấp cứu khẩn cấp đã phát huy hiệu quả rõ rệt, cứu sống nhiều ca bệnh nguy kịch ngay tại chỗ như các vụ ngộ độc tập thể 35 học sinh tại xã Giang Ma (huyện Tam Đường), ca cấp cứu sản phụ nặng, các trường hợp đột quỵ não, bệnh tim mạch và suy đa tạng. Cùng với hỗ trợ chuyên môn, Bệnh viện Bạch Mai còn đồng hành củng cố cơ sở vật chất bằng việc tài trợ 43 máy trợ thở cấp cứu, 500 giường bệnh, 335 tủ đầu giường inox; hỗ trợ phát triển kỹ thuật thận nhân tạo tại huyện Sìn Hồ và tổ chức nhiều đợt khám chữa bệnh, cấp thuốc nhân đạo cho đồng bào các xã biên giới đặc biệt khó khăn.
PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai phát biểu trong buổi làm việc tại UBND tỉnh Lai Châu. (Ảnh Thế Anh)
Gắn kết hệ thống và chiến lược giúp địa phương làm chủ kỹ thuật
Đánh giá cao kết quả đạt được, lãnh đạo Bộ Y tế và lãnh đạo UBND tỉnh khẳng định sự hỗ trợ trách nhiệm, bền bỉ của Bệnh viện Bạch Mai mang lại hiệu quả to lớn, giúp rút ngắn khoảng cách y tế giữa miền núi và đồng bằng, giảm thiểu tình trạng chuyển tuyến và giảm gánh nặng chi phí cho nhân dân. Bộ Y tế đề nghị Bệnh viện Bạch Mai tiếp tục phát huy tối đa thế mạnh của bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh hạng đặc biệt trực thuộc Bộ để hỗ trợ địa phương toàn diện, sâu sắc hơn nữa trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS. Đào Xuân Cơ khẳng định mục tiêu chiến lược cốt lõi là đồng hành giúp hệ thống y tế Lai Châu từng bước vươn lên làm chủ kỹ thuật, thực hiện thuần thục các kỹ thuật cao để người dân được thụ hưởng dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại tỉnh nhà. Nhấn mạnh bài toán gắn kết toàn diện hệ thống, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đề nghị cần thu hẹp khoảng cách và tăng cường tính liên thông giữa y tế thôn bản, trạm y tế xã với hệ thống bệnh viện tuyến tỉnh để tạo thành mạng lưới vận hành thống nhất. Các quy định, thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế cần được vận dụng linh hoạt, sát với thực tế địa bàn rộng lớn, giao thông cách trở và mật độ dân cư rải rác của Lai Châu.
PGS.TS Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai thăm BVĐK tỉnh Lai Châu và trao đổi chuyên môn với các đồng nghiệp. (Ảnh Thế Anh)
Bạch Mai không lên Lai Châu để làm thay mà Bạch Mai phải giúp Lai Châu tự mạnh lên
Chia sẻ với lãnh đạo Bộ Y tế và lãnh đạo tỉnh Lai Châu, PGS.TS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh: 3 năm thực hiện Thỏa thuận hợp tác toàn diện giữa UBND tỉnh Lai Châu và Bệnh viện Bạch Mai, điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng các lớp đào tạo hay số kỹ thuật đã chuyển giao, mà là năng lực tự chăm sóc sức khỏe nhân dân ngay tại Lai Châu đã từng bước được nâng lên thể hiện qua những thông tin báo cáo tại hội nghị.
"Quan trọng hơn, kết quả đào tạo đã đi vào người bệnh. Lai Châu đã xử trí tại chỗ nhiều trường hợp đột quỵ, bệnh tim mạch, sốc phản vệ, ngộ độc, viêm phổi nặng, suy đa tạng; cơ chế hội chẩn và hỗ trợ chuyên môn giữa hai bên đã dần trở thành một mạng lưới hỗ trợ thường xuyên chứ không còn là những đợt công tác đơn lẻ", PGS Cơ nói.
Tuy nhiên, theo ông Cơ, 3 năm vừa qua mới là nền móng và ông đề nghị tỉnh Lai Châu chuyển sang một tư duy mới: xây dựng năng lực y tế của chính Lai Châu
Ông Cơ phân tích, đặc thù của Lai Châu là tỉnh miền núi, biên giới; địa bàn rộng; dân cư phân tán; tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao; điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế giữa các khu vực còn khác nhau và hạn chế hiện nay là thiếu nhân lực chuyên khoa sâu, điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị chưa đồng bộ, một số kỹ thuật chưa duy trì thường quy.
"Vì vậy, theo tôi, mô hình y tế phù hợp với Lai Châu không thể chỉ là xây một bệnh viện tỉnh mạnh rồi chờ người bệnh tìm đến mà phải làm ngược lại: Y tế phải đến gần dân", ông Cơ nói và cho rằng đây cũng chính là tinh thần rất mới của Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 09/9/2025 của Bộ Chính trị: chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời; phòng bệnh từ sớm, từ xa, từ cơ sở, đồng thời ưu tiên y tế dự phòng và y tế cơ sở.
Do đó, tại buổi làm việc, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai Đào Xuân Cơ đề xuất với UBND tỉnh Lai Châu 6 việc, bao gồm:
Thứ nhất, xây dựng một Đề án tổng thể về chăm sóc sức khỏe nhân dân Lai Châu đến năm 2030.
Để làm việc này không nên tách rời bệnh viện tỉnh, trung tâm y tế, trạm y tế xã và y tế dự phòng thành những cấu phần hoạt động riêng biệt.
Cần thiết kế một mạng lưới chăm sóc sức khỏe thống nhất toàn tỉnh, trong đó xác định rõ: bệnh gì phải quản lý tại cộng đồng; bệnh gì xử trí tại y tế cơ sở; kỹ thuật nào phải làm được ở cấp cơ bản; bệnh nặng nào tập trung tại bệnh viện tỉnh; và trường hợp nào mới cần chuyển lên Bạch Mai hoặc các trung tâm chuyên sâu.
"Mục tiêu cuối cùng không phải là tăng số người lên tuyến trên, mà là tăng số người được điều trị đúng, đủ và an toàn ngay tại Lai Châu", ông Cơ nói.
Thứ hai, đầu tư đặc biệt cho y tế cơ sở.
Theo ông Cơ, tỉnh rà soát từng trạm y tế, không đầu tư bình quân. Phải xác định từng nơi đang thiếu gì: bác sĩ, điều dưỡng, nữ hộ sinh, thuốc, xét nghiệm cơ bản, siêu âm, cấp cứu ban đầu hay hạ tầng số. Từ đó đầu tư theo nhu cầu sức khỏe và khoảng cách tiếp cận của người dân.
Thứ ba, xây dựng mạng lưới cấp cứu của toàn tỉnh.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng đối với tỉnh miền núi. Phải hình thành một chuỗi: Người dân – y tế thôn bản/trạm y tế – cấp cứu ngoại viện – trung tâm y tế – bệnh viện tỉnh – Bạch Mai. Mỗi mắt xích phải biết mình làm gì.
"Bạch Mai có thể cùng Lai Châu xây dựng quy trình cấp cứu chuẩn đối với những bệnh mà thời gian quyết định sự sống: ngừng tuần hoàn, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, đa chấn thương, sản khoa nguy kịch, ngộ độc, sốc phản vệ và cấp cứu nhi khoa", PGS Cơ nhấn mạnh và nói thêm: Thực tế 3 năm qua cho thấy mô hình này khả thi: Bạch Mai đã huy động nhân lực trực tiếp hỗ trợ Lai Châu trong các tình huống cấp cứu đặc biệt, bao gồm cấp cứu sản phụ và vụ ngộ độc trẻ em tại Giang Ma...
Thứ tư, có chính sách đặc thù về nhân lực y tế.
"Con người là điểm nghẽn. Tỉnh có thể mua máy. Có thể xây nhà. Nhưng nếu không có bác sĩ đủ năng lực và không giữ được họ ở Lai Châu thì đầu tư sẽ không tạo ra năng lực y tế thực sự"- ông Cơ thẳng thắn phân tích và đề nghị Lai Châu xây dựng chính sách đủ mạnh về tuyển dụng, nhà ở, thu nhập, đào tạo sau đại học, phát triển nghề nghiệp và điều kiện làm việc cho bác sĩ tại vùng khó khăn.
Cùng đó, ông Cơ nhấn mạnh đến công tác đào tạo cũng phải thay đổi. Theo đó, không đào tạo theo phong trào mà đào tạo theo vị trí việc làm và theo gói kỹ thuật: cử đúng người – học đúng kỹ thuật – trở về đúng vị trí – có đủ thiết bị để làm – Bạch Mai giám sát đến khi thực hiện độc lập. Đây cũng chính là hướng mà báo cáo hai bên đã xác định cho giai đoạn đến năm 2028.
Thứ năm, xây dựng "mạng lưới Bạch Mai – Lai Châu" trên nền tảng số.
Khoảng cách địa lý không nhất thiết phải đồng nghĩa với khoảng cách chuyên môn. "Tôi đề nghị kết nối bệnh viện tỉnh và các đơn vị phù hợp với các trung tâm chuyên sâu của Bạch Mai để hội chẩn, đào tạo, bình bệnh án và hỗ trợ cấp cứu từ xa", ông Cơ bày tỏ.
Làm việc này để hướng đến đạt được mục tiêu là khi một bác sĩ ở Lai Châu đứng trước ca bệnh khó, phía sau bác sĩ đó có cả một mạng lưới chuyên gia hỗ trợ bởi Nghị quyết 72 cũng xác định khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là một trong những công cụ quan trọng để đổi mới hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Thứ sáu, UBND tỉnh cần đặt ra các chỉ tiêu sức khỏe có thể đo được.
Theo ông Cơ hợp tác giữa Bệnh viện Bạch Mai và Lai Châu từ nay không chỉ đánh giá bằng bao nhiêu lớp đào tạo, bao nhiêu máy được đầu tư hay bao nhiêu đoàn chuyên gia lên Lai Châu mà phải đo bằng kết quả cuối cùng.
Đó là bao nhiêu kỹ thuật được duy trì? Bao nhiêu bệnh nhân không còn phải chuyển tuyến? Thời gian tiếp cận cấp cứu giảm bao nhiêu? Bao nhiêu người dân được quản lý bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường tại cơ sở? Bao nhiêu phụ nữ và trẻ em vùng khó khăn được quản lý sức khỏe liên tục? Người dân có hài lòng hơn không?
"Chúng ta cần thống nhất quan điểm xuyên suốt: Bạch Mai không lên Lai Châu để làm thay y tế Lai Châu mà Bạch Mai phải giúp Lai Châu tự mạnh lên.
Ba năm đầu chúng ta đã đào tạo, chuyển giao và hỗ trợ. Giai đoạn tiếp theo phải cao hơn: cùng tỉnh xây dựng năng lực y tế bền vững, từ trạm y tế đến bệnh viện tỉnh; từ phòng bệnh đến cấp cứu, điều trị và phục hồi; từ chăm sóc một ca bệnh đến quản lý sức khỏe của cả cộng đồng", ông Cơ nói
Nếu làm được như vậy, người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số không phải đi hàng trăm km chỉ để tiếp cận những dịch vụ y tế mà đáng ra họ có thể được hưởng ngay tại địa phương. Và đó cũng là cách rất cụ thể để Lai Châu đưa tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị vào cuộc sống: lấy sức khỏe người dân làm trung tâm, lấy y tế cơ sở làm nền tảng, lấy nhân lực làm then chốt và lấy chất lượng thực tế làm thước đo....
