Không nên tự đi nội soi dạ dày, đại tràng

Ngày càng nhiều người chọn nội soi dạ dày với tâm lý khám cho yên tâm và nội soi một lần biết hết . Tuy nhiên, việc này thường diễn ra khi chưa có sự đánh giá đầy đủ từ bác sĩ. 

Nội soi dạ dày là một phương pháp quan trọng để phát hiện các vấn đề về sức khỏe, nhưng cần được thực hiện đúng cách và theo chỉ định chuyên môn. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi quyết định nội soi để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bạn.

Có ý thức kiểm tra sức khỏe là điều đáng hoan nghênh, nhưng nội soi dạ dày và đại tràng không phải là những xét nghiệm nên tùy tiện thực hiện. Đây là các thủ thuật y khoa chuyên sâu, có chỉ định, chống chỉ định, yêu cầu chuẩn bị và những nguy cơ nhất định.

1. Nội soi dạ dày không phải là làm càng nhiều càng tốt

Nội soi dạ dày giúp bác sĩ quan sát trực tiếp thực quản, dạ dày và tá tràng, đồng thời có thể sinh thiết, cầm máu hoặc thực hiện một số can thiệp điều trị. Nội soi đại tràng cũng cho phép phát hiện tổn thương, lấy mẫu sinh thiết và đặc biệt là cắt polyp – một biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa ung thư đại trực tràng.

Tuy nhiên, nguyên tắc của nội soi là kết quả phải có khả năng làm thay đổi quyết định xử trí. Các hướng dẫn chuyên môn về sử dụng nội soi tiêu hóa cũng không khuyến cáo thực hiện khi kết quả không đóng góp vào việc lựa chọn phương pháp điều trị hoặc theo dõi.

Vì vậy, trước khi nội soi, cần trả lời câu hỏi: Tôi nội soi để làm gì? Có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ nào không? Nếu phát hiện bất thường thì sẽ xử trí thế nào?

2. Nội soi cũng có những rủi ro

Mặc dù nội soi được thực hiện thường quy và nhìn chung an toàn, đây vẫn là một thủ thuật xâm lấn. Nội soi dạ dày có thể gặp phản ứng với thuốc an thần, ảnh hưởng hô hấp – tim mạch, chảy máu hoặc rất hiếm khi thủng đường tiêu hóa.

Với nội soi đại tràng, nguy cơ đáng lưu ý gồm chảy máu, thủng đại tràng và biến cố liên quan thuốc an thần. Nguy cơ tăng lên trong một số trường hợp, chẳng hạn khi phải cắt polyp.

Ngoài ra, người bệnh còn phải chịu những "chi phí" không phải lúc nào cũng được nhìn thấy: nhịn ăn, dùng thuốc làm sạch đại tràng, nghỉ làm, thuốc an thần và người đưa về nếu thực hiện gây mê hoặc an thần.

3. 'Nội soi để kiểm tra ung thư' cũng cần đúng đối tượng

Sàng lọc ung thư đại trực tràng là việc có giá trị, nhưng sàng lọc không đồng nghĩa với việc tất cả mọi người đều phải nội soi ngay. Với người nguy cơ trung bình, các chương trình sàng lọc có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, trong đó có xét nghiệm phân và nội soi; lựa chọn và khoảng cách giữa các lần kiểm tra phụ thuộc tuổi, nguy cơ và kết quả những lần trước.

Ngược lại, người có dấu hiệu cảnh báo như đi ngoài ra máu, thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân, thay đổi thói quen đại tiện kéo dài, sụt cân không giải thích được, nuốt nghẹn hoặc các triệu chứng tiêu hóa đáng chú ý có thể cần được bác sĩ đánh giá để chỉ định nội soi chẩn đoán phù hợp.

4. Điều quan trọng không phải 'nội soi hay không' mà là 'nội soi đúng cách'

Người dân không nên hiểu bài viết này là khuyên tránh nội soi. Nội soi đúng chỉ định là một trong những công cụ quan trọng nhất của chuyên ngành tiêu hóa. Vấn đề là không nên biến một thủ thuật chuyên sâu thành một loại "xét nghiệm sức khỏe tổng quát" muốn làm lúc nào cũng được.

Trước khi nội soi, nên được bác sĩ khai thác triệu chứng, bệnh sử, thuốc đang sử dụng, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ; từ đó xác định có cần nội soi hay không, nội soi bộ phận nào, thời điểm nào và cần chuẩn bị ra sao.

Xem thêm video được quan tâm