Sáng 19/10, thảo luận tại Tổ về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị nghiêm cấm mọi hành vi môi giới nhận con nuôi trái pháp luật, đồng thời quy định rõ việc lưu trữ hồ sơ và tiếp cận thông tin về nguồn gốc của trẻ.
Quang cảnh phiên thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: Media Quốc hội
Sửa luật để bảo vệ tốt hơn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
Phát biểu tại phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh bày tỏ tán thành cao với việc Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua Luật Nuôi con nuôi tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, việc sửa đổi luật lần này có ý nghĩa quan trọng trong việc kịp thời thể chế hóa Nghị quyết Hội nghị Trung ương ba về “Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển”, qua đó thể hiện sự quan tâm của Việt Nam đối với các vấn đề xã hội, đặc biệt là những nhóm yếu thế.
Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh. Ảnh: Media Quốc hội
Việc sửa đổi luật cũng nhằm thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế và các ban, bộ, ngành Trung ương về công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt.
Theo đó, định hướng được đặt ra là chuyển dần từ mô hình chăm sóc tập trung sang chăm sóc gia đình - cộng đồng, theo hướng nhà nhỏ, nhóm nhỏ, bảo đảm mỗi nhóm trẻ có người chăm sóc ổn định, tạo môi trường gần gũi như gia đình và phù hợp với tâm lý trẻ em.
Bên cạnh đó, việc sửa đổi luật tiếp tục khẳng định cam kết của Việt Nam trong thực thi hiệu quả Công ước của Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em. Việt Nam là quốc gia thứ hai trên thế giới và đầu tiên ở châu Á phê chuẩn Công ước này.
Luật sửa đổi cũng tạo cơ sở để nội luật hóa các cam kết quốc tế, thực hiện hiệu quả Công ước La Hay năm 1993 về Bảo vệ trẻ em và Hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế, cùng các hiệp định song phương về nuôi con nuôi mà Việt Nam đã ký kết.
Đặc biệt, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, việc sửa đổi luật sẽ góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành Luật Nuôi con nuôi năm 2010.
Hoàn thiện quy định về môi giới và quyền biết nguồn gốc
Nghiên cứu dự thảo luật gồm 31 điều, trong đó sửa đổi 23 điều, bổ sung 8 điều, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cơ bản tán thành các nội dung sửa đổi lớn liên quan đến điều kiện của người được nhận làm con nuôi, người nhận con nuôi; hệ quả pháp lý của việc nuôi con nuôi; trách nhiệm của cơ quan nhà nước và việc xác minh nguồn gốc trẻ em bị bỏ rơi.
Góp ý cụ thể, ông đề nghị rà soát quy định tại Điều 5 về các hành vi bị nghiêm cấm. Dự thảo luật quy định nghiêm cấm sử dụng mạng viễn thông, mạng xã hội hoặc các nền tảng điện tử khác để môi giới nhận con nuôi trái pháp luật.
Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại Tổ 13. Ảnh: Media Quốc hội
Theo ông, cách quy định này có thể dẫn đến cách hiểu rằng hành vi môi giới trái pháp luật bằng những phương thức khác, chẳng hạn gặp gỡ trực tiếp, không thuộc phạm vi bị nghiêm cấm. Do đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị sửa đổi theo hướng nghiêm cấm mọi hành vi môi giới việc nhận con nuôi trái pháp luật, không giới hạn ở hình thức thực hiện thông qua các nền tảng điện tử.
Về quyền biết nguồn gốc của con nuôi tại Điều 7, Phó Chủ tịch Quốc hội tán thành việc khẳng định trong luật rằng con nuôi có quyền biết về nguồn gốc của mình và không ai được cản trở quyền này. Tuy nhiên, ông đề nghị bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về việc lưu trữ hồ sơ nuôi con nuôi, điều kiện và trình tự tiếp cận thông tin về nguồn gốc của trẻ.
