Nên rửa tay bằng xà phòng hay dung dịch sát khuẩn để phòng ngừa dịch bệnh?

Rửa tay giúp phòng ngừa dịch bệnh như thế nào?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, rửa tay được coi là liều vaccine tự chế rất đơn giản, dễ thực hiện, hiệu quả về chi phí cũng như có thể cứu sống hàng triệu người. Các chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn cho biết, các bệnh truyền nhiễm đã và đang diễn ra trong cộng đồng hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng cách giữ gìn vệ sinh, trong đó có rửa tay bằng xà phòng. Theo đó, chỉ một động tác rửa tay sạch đã làm giảm tới 35% khả năng lây truyền vi khuẩn, virut gây bệnh tiêu chảy - bệnh đã làm tử vong hàng triệu người mỗi năm trên thế giới. Việc rửa tay với xà phòng thường xuyên giúp giảm 35-47% nguy cơ các bệnh tay chân miệng, tiêu chảy, thương hàn...

Những năm gần đây, Bộ Y tế đã phát động phong trào vệ sinh yêu nước trong đó có triển khai rửa tay với xà phòng tại bệnh viện và cộng đồng. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, cần rửa tay thường xuyên bằng nước sạch và xà phòng. Quy trình rửa tay cần đảm bảo làm sạch các ngón tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay, lòng bàn tay. Thời gian mỗi lần rửa tay tối thiểu là 30 giây. Cần rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; rửa tay sau khi ho, hắt hơi mà phải dùng tay che miệng, sau khi tiếp xúc với đồ vật công cộng có nguy cơ nhiễm virut cúm, bắt tay với người nghi nhiễm cúm...

Vệ sinh tay bằng xà phòng và nước hoặc chà tay bằng dung dịch vệ sinh tay chứa cồn cần thực hiện theo kỹ thuật 6 bước:

- Bước 1: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau.

- Bước 2: Chà lòng bàn tay này lên mu bàn tay kia và ngược lại.

- Bước 3: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các ngón tay vào các kẽ ngón.

- Bước 4: Chà mu các ngón tay này lên lòng bàn tay kia và ngược lại (mu tay để khum khớp với lòng bàn tay).

- Bước 5: Chà ngón cái của bàn tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại (lòng bàn tay ôm lấy ngón cái).

- Bước 6: Chà các đầu ngón tay này vào lòng bàn tay kia và ngược lại.

Nên rửa tay bằng xà phòng hay dung dịch sát khuẩn? Cái nào sạch hơn?

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), chỉ dùng nước sát khuẩn tay nhanh trong những trường hợp cần thiết, rửa tay với xà phòng và nước sạch đúng cách vẫn là cách tốt nhất.

Rửa tay bằng xà phòng (xà bông) và nước là cách tốt nhất để loại bỏ vi trùng trong hầu hết các tình huống. Tuy vậy, trong trường hợp xà phòng và nước không có sẵn, bạn có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn chứa ít nhất 60% cồn.

Bạn có thể kiểm tra nồng độ cồn trong dung dịch sát khuẩn bằng cách quan sát nhãn sản phẩm. Hiện nay, nhiều người có thói quen sử dụng nước rửa tay thuận tiện để làm sạch tay và làm giảm vi khuẩn, song chúng không có hiệu quả như khi bạn rửa tay với xà phòng và nước.

Hơn nữa, nhiều loại dung dịch sát khuẩn tay có chứa phthalate được sử dụng như một chất tạo mùi hương. Đây là chất hóa học đầu hại khi xâm nhập vào cơ thể sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Dung dịch sát khuẩn có thể nhanh chóng làm giảm số lượng vi trùng lưu trú trên bàn tay trong nhiều tình huống. Tuy nhiên cần lưu ý:

Dung dịch sát khuẩn không thể loại bỏ tất cả các loại vi trùng.

Dung dịch sát khuẩn có thể không hiệu quả khi tay bạn bị lấm bẩn hoặc dính dầu mỡ.

Dung dịch sát khuẩn có thể không loại bỏ các hóa chất độc hại khỏi tay như thuốc trừ sâu và kim loại nặng.

Ngoài ra, dung dịch sát khuẩn có cồn có thể gây ngộ độc nếu uống, nuốt. Nên để xa tầm tay trẻ nhỏ và giám sát việc sử dụng.

Do đó, chỉ dùng nước sát khuẩn tay nhanh trong những trường hợp cần thiết, rửa tay với xà phòng và nước sạch đúng cách vẫn là cách tốt nhất.

Các chuyên gia khuyến cáo nên rửa tay sạch trước khi chuẩn bị thức ăn và sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi tiếp xúc với những đồ vật ở nơi công cộng. Thời gian rửa tay phải đảm bảo trong khoảng 20 giây, chà xà phòng từ mu bàn tay, móng tay và giữa các ngón tay để loại vi khuẩn và bụi bẩn trên da.

Sau khi rửa sạch bằng nước cần lau tay bằng khăn khô. Dù bạn rửa tay sạch đến đâu cũng không có tác dụng nếu bạn bỏ qua việc làm khô tay. Bàn tay ẩm ướt có thể dễ dàng bị lây lan vi trùng hoặc vi khuẩn từ các bề mặt tiếp theo mà bạn chạm tay vào.

Một số lưu ý khi lựa chọn các loại xà phòng/dung dịch/nước rửa tay 

Sử dụng xà phòng/dung dịch/nước rửa tay sát khuẩn là một trong những việc làm góp phần phòng tránh các bệnh lây nhiễm do vi khuẩn, virus. Dưới đây là một số tiêu chí mà người tiêu dùng nên chú ý khi lựa chọn các sản phẩm rửa tay.

Chú ý những thành phần trong dung dịch sát khuẩn có thể làm khô da như: Cồn Ethyl, cồn ethanol, isopropanol, hoặc 2-propanol... Nên chọn những loại có nồng độ các chất này tối thiểu 60%.

Chọn những loại xịt sát khuẩn có thương hiệu, xuất xứ rõ ràng được sản xuất trên dây chuyền hiện đại, không chứa chất độc hại, không gây hại da tay, không gây ngứa và hương thơm nhẹ dịu cho bàn tay của bạn.

Nếu sử dụng dung dịch sát khuẩn cho trẻ em thì nên chọn những loại không chứa cồn, được thiết kế nhỏ gọn để có thể mang theo cho bé dùng mỗi khi đi ra ngoài.

Không được chọn những loại dung dịch sát khuẩn được đóng gói sơ sài trong những chai chứa thực phẩm hoặc đồ uống, có nhãn là "không chứa cồn".

8 thời điểm quan trọng cần rửa tay với xà phòng để phòng bệnh hiệu quả

SKĐS - Đôi bàn tay là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với môi trường và là trung gian vận chuyển hàng triệu vi sinh vật gây bệnh. Thực hành rửa tay đúng cách và đúng thời điểm giúp phòng bệnh hiệu quả.