Đây là những yếu tố thường gặp ở người trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng. Nhiều người cho rằng thoát vị đĩa đệm chỉ xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể gặp ở người trẻ, nhất là những người thường xuyên ngồi lâu, ít vận động, mang vác nặng hoặc tập luyện không đúng cách.
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi phần nhân nhầy của đĩa đệm thoát ra qua vùng rách hoặc yếu của vòng sợi, có thể gây kích thích hoặc chèn ép rễ thần kinh. Bệnh thường gặp ở cột sống thắt lưng và cột sống cổ, gây đau, tê hoặc yếu ở vùng do dây thần kinh bị ảnh hưởng.
Tuổi tác là một yếu tố làm tăng nguy cơ thoái hóa đĩa đệm, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Ở người trẻ, các thói quen sinh hoạt và vận động không phù hợp có thể góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương cột sống.

Hình ảnh minh họa các tư thế đúng- sai. Ảnh minh họa
1. Vì sao người trẻ có thể bị thoát vị đĩa đệm?
- Ngồi lâu, sai tư thế: Cúi người về phía trước, ngồi học hoặc làm việc trước máy tính trong nhiều giờ, không có điểm tựa phù hợp cho lưng và ít thay đổi tư thế có thể làm tăng tải lên cột sống. Tuy nhiên, không thể khẳng định một tư thế ngồi đơn lẻ là nguyên nhân trực tiếp gây thoát vị đĩa đệm.
- Ít vận động: Lối sống tĩnh tại, dành nhiều thời gian trước máy tính, điện thoại hoặc các thiết bị điện tử khiến cơ bắp ít được sử dụng. Việc thiếu vận động cũng có thể làm giảm sức mạnh và khả năng kiểm soát của nhóm cơ nâng đỡ cột sống.
- Mang vác không phù hợp: Đeo balo quá nặng, thường xuyên mang vật nặng một bên hoặc cúi, xoay người khi đang mang vật nặng có thể làm tăng tải lên cột sống.
- Tập luyện sai kỹ thuật: Nâng tạ quá sức, thực hiện động tác không đúng kỹ thuật hoặc tăng cường độ tập quá nhanh có thể gây chấn thương cột sống và các cấu trúc xung quanh.
Ngoài ra, thừa cân, béo phì, tiền sử chấn thương và một số yếu tố cơ địa cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm.

Hình ảnh thoát vị đĩa đệm. Ảnh MC
2.Thoát vị đĩa đệm không chỉ gây đau lưng
Triệu chứng phụ thuộc vào vị trí thoát vị và mức độ ảnh hưởng đến rễ thần kinh. Người bệnh có thể đau vùng cổ hoặc thắt lưng; cơn đau có thể lan xuống vai, cánh tay hoặc từ lưng xuống mông, chân.
Đau có thể tăng khi ho, hắt hơi, cúi hoặc thực hiện một số động tác. Một số người xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích, kiến bò hoặc giảm cảm giác ở tay, chân.
Khi rễ thần kinh bị ảnh hưởng nhiều, người bệnh có thể bị yếu cơ, giảm khả năng thực hiện một số động tác, đi lại khó khăn hoặc dễ làm rơi đồ vật. Nếu tình trạng chèn ép kéo dài và nghiêm trọng, cơ do dây thần kinh chi phối có thể yếu và teo dần.
Không phải tất cả trường hợp thoát vị đĩa đệm đều có triệu chứng. Một số người có hình ảnh thoát vị trên phim chụp nhưng không đau hoặc không có biểu hiện thần kinh rõ ràng. Vì vậy, kết quả chụp cộng hưởng từ cần được đánh giá cùng triệu chứng và thăm khám lâm sàng.
Đau đầu, choáng váng không phải triệu chứng điển hình của thoát vị đĩa đệm. Đặc biệt, không nên giải thích rằng đĩa đệm lệch vị trí chèn ép mạch máu làm thiếu máu não. Nếu người bệnh bị đau đầu, chóng mặt, choáng váng, cần tìm nguyên nhân khác và được thăm khám phù hợp.
3. Làm gì để giảm áp lực lên cột sống?
Người trẻ nên duy trì tư thế làm việc thoải mái, giữ lưng ở vị trí tự nhiên, vai thả lỏng, màn hình ở độ cao phù hợp và bàn chân được nâng đỡ. Không nên ngồi bất động hàng giờ; cần thường xuyên đứng dậy, đi lại và thay đổi tư thế.
Nguyên tắc 20-20-20 thường được áp dụng để giảm mỏi mắt khi sử dụng màn hình: sau mỗi 20 phút nhìn gần, dành khoảng 20 giây nhìn xa. Tuy nhiên, đối với cột sống, điều quan trọng là tránh duy trì một tư thế quá lâu và chủ động đứng lên vận động, thay vì xem nguyên tắc này như một biện pháp đặc hiệu phòng thoát vị đĩa đệm.
Bên cạnh đó, cần duy trì hoạt động thể chất phù hợp, ưu tiên các bài tập tăng sức mạnh cơ vùng thân, cơ bụng và lưng dưới dưới sự hướng dẫn phù hợp. Yoga, bơi lội, đi bộ có thể là những lựa chọn phù hợp với nhiều người, nhưng cần lựa chọn bài tập theo thể trạng và tránh động tác gây đau.
Khi mang balo, nên sử dụng hai quai, điều chỉnh quai phù hợp và phân bố đồ dùng tương đối đều. Khi nâng vật nặng, cần sử dụng kỹ thuật đúng, tránh cúi gập lưng rồi nhấc vật bằng sức của lưng.