Ghi nhận lượng mưa lớn nhất trong ngày ở Vinh
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đêm qua và sáng nay (từ 19h ngày 18/9 đến 7h ngày 19/9), phía Nam tỉnh Quảng Trị có mưa to đến rất to, có nơi trên 200mm như các trạm Kiến Giang (Quảng Trị) 218.8mm, Sen Thủy (Quảng Trị) 209.8mm. Trong ngày mưa giảm nhanh.
Từ sáng nay vùng mưa to dịch chuyển lên khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh. Trọng tâm mưa lớn nằm ở phía Đông của các tỉnh trên với lượng mưa từ 100-200mm, riêng tại trạm Vinh (Nghệ An) là 399mm tính đến chiều tối nay.

TP Vinh (cũ), tỉnh Nghệ An hứng lượng mưa trong ngày cao nhất lịch sử. Ảnh: Vũ Đồng
"Theo số liệu lịch sử, tính cùng kỳ tháng 9, lượng mưa ngày lớn nhất tại Vinh (Nghệ An) trước đây là 387,9mm (xảy ra vào ngày 10/09/1985). Tính trong cả năm, lượng mưa ngày lớn nhất từng ghi nhận tại trạm khí tượng Vinh là 710mm (ngày 16/10/2019), trong đó mưa thời đoạn từ 7 giờ đến 13 giờ ngày 16/10/2019 đạt tới 470mm.
Cơ quan khí tượng đánh giá, nguyên nhân đợt mưa ngày hôm nay là do ảnh hưởng của gió Đông Bắc yếu tầng thấp kết hợp rìa phía Bắc dải hội tụ nhiệt đới và Nhiễu động gió Đông tầng cao gây hội tụ gió trên một khu vực hẹp ở Nghệ An và Hà Tĩnh.
Từ tối nay đến sáng mai (20/9), khu vực Nghệ An - Hà Tĩnh tiếp tục xảy ra mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa phổ biến 40-80mm, riêng ở phía Đông của 2 tỉnh này có khả năng xuất hiện mưa trên 200mm.
Khu vực từ Quảng Trị đến Tp. Huế có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến 20-50mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 100mm.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai cho biết, ngày 19/9, TP Vinh (cũ) ghi nhận lượng mưa trong ngày vượt kỷ lục từng được thiết lập hơn 40 năm trước.
Theo số liệu từ trạm đo Vrain, trong khoảng thời gian từ 6h đến 16h ngày 19/9, tổng lượng mưa tại Vinh đạt 392,2mm. Trong khi đó, số liệu từ trạm đo của hệ thống khí tượng thủy văn Quốc gia ghi nhận lượng mưa 399mm. Lượng mưa này đã vượt kỷ lục 387,9mm được ghi nhận tại Vinh trong ngày 10/9/1985.
Mưa lớn tập trung chủ yếu từ sáng đến trưa 19/9 khiến nhiều khu vực tại thành phố Vinh ngập sâu. Nhiều tuyến phố ghi nhận mức ngập từ 30-60cm, một số ô tô bị ngập khi đang lưu thông. Nước cũng tràn vào nhà dân tại nhiều khu vực, trong khi một số tòa chung cư ghi nhận tình trạng nước tràn vào tầng hầm để xe.
Thời tiết ngày càng cực đoan
TS Nguyễn Ngọc Huy nhận định, việc xuất hiện lượng mưa ngày ở mức cao, vượt kỷ lục đã được ghi nhận trong nhiều thập kỷ cho thấy những diễn biến cực đoan của thời tiết có thể gây ra những tác động nghiêm trọng đến đời sống và hoạt động đô thị.
Trong thời gian tới, người dân tại các khu vực thường xuyên xảy ra ngập lụt cần chủ động theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo mưa lũ của cơ quan chức năng và chuẩn bị phương án ứng phó phù hợp.
Về thiệt hại do mưa lớn, đến 17h chiều 19/9, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận 6 nhà bị sập, 110 nhà hư hỏng và khoảng 15.750 nhà vẫn ngập tại các địa phương chịu ảnh hưởng. Phần lớn nhà ngập nằm ở vùng trũng thấp, ngoài đê ở Thanh Hóa, Ninh Bình, Hà Nội; số này đã giảm 4.819 căn so với 6h cùng ngày.
Thanh Hóa chịu thiệt hại lớn về nhà ở với 5 nhà sập, 50 nhà hư hỏng và 8.400 nhà còn ngập. Mưa lũ cũng làm 6.500 ha lúa, hoa màu, rau màu bị ảnh hưởng, cùng 3.451 ha diện tích nuôi thủy sản; 11.820 gia cầm và một số gia súc bị cuốn trôi.
Tại Nghệ An, 13 nhà hư hỏng, số ngập chưa thể thống kê. 1.100 ha lúa, hoa màu, rau màu bị thiệt hại. Khoảng 36.500 gia cầm cùng gia súc bị cuốn trôi, trong khi 659 ha nuôi thủy sản bị ngập.
Ở Hà Nội, khoảng 3.600 nhà vẫn ngập, giảm so với buổi sáng, tập trung tại các xã thuộc huyện cũ Chương Mỹ, Thường Tín, chịu ảnh hưởng của lũ sông Bùi và Tích. Mưa lũ gây ảnh hưởng gần 6.900 ha lúa, hoa màu, rau màu và 1.500 ha cây trồng khác; 200 ha nuôi thủy sản bị ngập, 7 điểm trường và khoảng 300 m kênh mương, bờ sông, bờ bao, suối bị ảnh hưởng.
Mưa lũ cũng gây 5 sự cố đê điều tại Ninh Bình và Thanh Hóa. Các địa phương đã xử lý bằng cách trải bạt chống xói, đóng cọc tre và đắp bao tải đất gia cố mái đê.
Về giao thông, còn 3 điểm sạt lở gây ách tắc trên quốc lộ 16 và tỉnh lộ tại Thanh Hóa. Có 28 vị trí ngập gây ách tắc trên quốc lộ, tỉnh lộ ở Thanh Hóa và Nghệ An; riêng Thanh Hóa còn 12 điểm trên các tuyến quốc lộ. Các địa phương đã lập rào chắn, cắm biển cảnh báo và tổ chức phân luồng.