1. Lá chanh có tác dụng gì, trường hợp nào nên uống nước lá chanh?
Không phải tự nhiên mà người xưa lại lựa chọn lá chanh để ăn kèm thịt gà, sự phối hợp này không chỉ là đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực, mà còn ẩn đằng sau ứng dụng sâu sắc của nguyên lý phối hợp thuốc trong Đông y.
Thịt gà tuy có tác dụng ôn trung ích khí, bổ hư, nhưng lại là loại thực phẩm dễ gây động phong, đặc biệt ở những người mắc phong hàn chưa dứt, người hay bị dị ứng, mẩn ngứa, sưng viêm… Những người này khi ăn thịt gà rất dễ khuấy động phong tà, khiến các triệu chứng bệnh nặng hơn. Lá chanh có tác dụng khu phong, giúp chế ngự phong tà là thứ gia vị rất phù hợp để ăn kèm.
Không chỉ có vậy, theo Đông y, lá chanh có vị cay, đắng, hơi ngọt, tính ấm, đi vào các kinh phế, vị, đại trường; có tác dụng hóa đàm chỉ khái, lý khí hòa vị, khai vị, chỉ tả nên còn được dùng trong điều trị các bệnh lý đường hô hấp như ho nhiều đờm, cảm mạo phong hàn gây ngạt mũi, các bệnh lý đường tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, ăn không tiêu, cầm tiêu chảy.
Lá chanh và nước lá chanh được dùng để khắc phục nhiều vấn đề sức khỏe. Ảnh AI
Các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy lá chanh có chứa rất nhiều hợp chất sinh học có hoạt tính cao như các tinh dầu, flavonoid, phenolic, alkaloid, tannin, saponin, steroid… Lá chanh được chứng minh là có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe như:
- Kháng khuẩn, kháng nấm.
- Giúp kiểm soát đường huyết.
- Chống viêm, giảm đau.
- Bảo vệ gan, bảo vệ tim mạch, bảo vệ da.
Nước lá chanh có tác dụng với:
- Người mắc bệnh lý hô hấp thể hàn như cảm lạnh, ho dai dẳng, ho có đờm do hàn.
- Người tỳ vị hư hàn, tiêu hóa trì trệ, hay đầy chướng bụng, ợ hơi, tiêu chảy do ăn phải đồ sống lạnh.
- Người bị rối loạn chuyển hóa, người bệnh đái tháo đường.
- Người căng thẳng thần kinh, mệt mỏi.
2. Cách chế biến nước lá chanh
Nước lá chanh tuy là một thức uống đơn giản nhưng nếu chế biến không đúng sẽ dễ làm mất đi lượng tinh dầu quý báu và có thể khiến nước bị đắng, chát, khó uống.
Nguyên liệu: Lá chanh bánh tẻ, không dùng lá quá non hoặc quá già.
Cách làm:
- Thái chỉ thật mỏng hoặc vò nhẹ mặt lá để phá vỡ các túi tiết tinh dầu biểu bì ngay trước khi hãm, không nên giã nát vì sẽ làm nát màng tế bào, trực tiếp giải phóng chất đắng.
- Sử dụng nước nóng ở mức 80 - 85°C để hãm, tuyệt đối không rót nước đang sôi sùng sục 100°C.
- Hãm trong ấm có nắp đậy kín trong 5 - 7 phút, sau đó, chắt toàn bộ nước cốt ra ngay hoặc vớt bỏ bã, không ngâm quá 10 phút khiến nước chuyển màu sậm, vị đắng gắt.
- Có thể thêm một lát gừng mỏng đập dập vào ấm hãm để hiệp đồng tác dụng tán hàn, hoặc hòa chút mật ong lúc nước đã nguội bớt để làm dịu vị giác, bảo vệ niêm mạc dạ dày.
3. Một số lưu ý khi uống nước lá chanh
Mặc dù có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe, nhưng khi sử dụng nước lá chanh vẫn cần lưu ý một số điểm để đảm bảo an toàn:
- Không lạm dụng nước lá chanh thay thế hoàn toàn nước lọc trong ngày.
- Chỉ nên dùng trong thời gian ngắn 3 - 5 ngày để điều trị các bệnh ngoại cảm hoặc 2 - 3 lần/tuần để hỗ trợ tiêu hóa.
- Không uống nước lá chanh lúc bụng đói, tốt nhất nên dùng sau bữa ăn 30 - 45 phút.
- Thận trọng khi dùng cho phụ nữ có thai 3 tháng đầu, người viêm loét dạ dày, người có thể trạng âm hư hỏa vượng.
- Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu dùng chung nước lá chanh với các loại thuốc điều trị bệnh khác, đặc biệt là thuốc hạ áp, thuốc điều trị đái tháo đường, thuốc chống đông máu.
