Đáng chú ý, trong tim mạch can thiệp, Việt Nam không chỉ cử bác sĩ ra nước ngoài học tập mà đã bắt đầu trở thành nơi đồng nghiệp quốc tế đến trao đổi, quan sát và học thực hành; đồng thời nhiều chuyên gia Việt Nam tham gia giảng dạy, hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật ở nước ngoài. Đằng sau những dấu mốc hội nhập ấy là mục tiêu thiết thực hơn: đưa những thành tựu tiên tiến của thế giới đến gần người bệnh Việt Nam.
Từ tiếp nhận tri thức đến chủ động chia sẻ kinh nghiệm và đào tạo quốc tế
Từ chỗ chủ yếu đi học và tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật, các bác sĩ tim mạch Việt Nam đang ngày càng hiện diện tại những diễn đàn chuyên môn lớn với vai trò báo cáo viên, chủ tọa, thành viên ban giảng huấn và lãnh đạo các tổ chức chuyên ngành.
Đáng chú ý, trong tim mạch can thiệp, Việt Nam không chỉ cử bác sĩ ra nước ngoài học tập mà đã bắt đầu trở thành nơi đồng nghiệp quốc tế đến trao đổi, quan sát và học thực hành; đồng thời nhiều chuyên gia Việt Nam tham gia giảng dạy, hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật ở nước ngoài. Đằng sau những dấu mốc hội nhập ấy là mục tiêu thiết thực hơn: đưa những thành tựu tiên tiến của thế giới đến gần người bệnh Việt Nam.
Đã có nhiều trung tâm tim mạch Việt Nam là địa chỉ cho các học viên chuyên sâu quốc tế đến học tập cũng như có nhiều bác sĩ tim mạch Việt Nam đã tham gia chuyển giao kỹ thuật cho các nước trên thế giới.
Ngành Tim mạch học Việt Nam cũng được ghi nhận sự chuyển dịch khá rõ: nhiều kỹ thuật chuyên sâu trước đây phải thực hiện ở nước ngoài thì nay đã được các trung tâm trong nước làm chủ; các chuyên gia Việt Nam ngày càng hiện diện tại các hội nghị quốc tế không chỉ với tư cách người tham dự mà còn là báo cáo viên, chủ tọa, nhà nghiên cứu và đối tác khoa học. Đó là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Tim mạch Việt Nam trong hơn ba thập kỷ qua: từ tiếp nhận tri thức sang làm chủ, và từ làm chủ tiến tới chia sẻ tri thức.
Nhiều trung tâm Việt Nam đã thực hiện thường quy những kỹ thuật tiên tiến về can thiệp động mạch vành phức tạp, hình ảnh trong lòng mạch, sinh lý mạch vành, can thiệp bệnh tim. Ảnh BSCC
Tim mạch can thiệp: từ nơi nhận chuyển giao đến nơi chia sẻ kỹ thuật
Sự thay đổi về vị thế quốc tế thể hiện đặc biệt rõ trong lĩnh vực tim mạch can thiệp. Đây là một trong những chuyên ngành phát triển nhanh của Tim mạch Việt Nam, từ can thiệp động mạch vành thường quy đến can thiệp tổn thương phức tạp, hình ảnh trong lòng mạch, đánh giá sinh lý mạch vành, can thiệp bệnh tim cấu trúc và thay van tim qua ống thông…
Nếu trước đây phần lớn các kỹ thuật mới được đưa vào Việt Nam thông qua những chuyến đào tạo ở nước ngoài và các chương trình chuyên gia quốc tế đến chuyển giao, thì hiện nay dòng chảy đào tạo đang dần trở thành hai chiều.
Một số trung tâm tim mạch can thiệp có khối lượng thủ thuật lớn và kinh nghiệm xử trí các ca bệnh phức tạp đã thu hút bác sĩ từ các nước trong khu vực và một số quốc gia khác đến quan sát, trao đổi và học thực hành.
Ở chiều ngược lại, nhiều bác sĩ tim mạch can thiệp Việt Nam ngày càng được mời tham gia với vai trò giảng viên quốc tế, báo cáo viên hoặc chuyên gia hướng dẫn tại các hội nghị, khóa đào tạo và chương trình hợp tác ở nước ngoài.
Không chỉ trình bày bài giảng, một số chuyên gia còn tham gia hướng dẫn thực hành, chia sẻ kinh nghiệm xử trí tổn thương phức tạp và hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật cho đồng nghiệp ở các nước trong khu vực. Việc chuyên gia Việt Nam được mời làm Faculty tại những diễn đàn quốc tế như EuroPCR, cùng sự hiện diện ngày càng nhiều tại ESC, ACC, AHA… và các chương trình của AFC, là những dấu hiệu cho thấy chiều trao đổi tri thức đã thay đổi.
GS. Cathie Biga – nguyên Chủ tịch Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (ACC) trao chứng nhận Chi hội ACC cho GS.TS. Phạm Mạnh Hùng. Ảnh: TC
Từ "đi học" đến "cùng chia sẻ"
Trong những năm đầu phát triển, bác sĩ tim mạch Việt Nam phải học hỏi rất nhiều từ các trung tâm nước ngoài. Các chuyên gia quốc tế đến Việt Nam chuyển giao kỹ thuật; bác sĩ Việt Nam ra nước ngoài học can thiệp mạch vành, điện sinh lý, phẫu thuật tim, hình ảnh học hay điều trị suy tim... Ngày nay, dòng chảy tri thức ngày càng mang tính hai chiều.
Nhiều trung tâm Việt Nam đã thực hiện thường quy những kỹ thuật tiên tiến về can thiệp động mạch vành phức tạp, hình ảnh trong lòng mạch, sinh lý mạch vành, can thiệp bệnh tim cấu trúc, thay van động mạch chủ qua ống thông, điện sinh lý – rối loạn nhịp, tạo nhịp, phẫu thuật tim và điều trị suy tim. Kinh nghiệm điều trị trong một quốc gia có dân số lớn, số lượng người bệnh nhiều và những đặc điểm bệnh tật riêng của châu Á cũng tạo ra nguồn kinh nghiệm thực hành có giá trị.
Bởi vậy, bước tiến quan trọng không phải là khẳng định Việt Nam "đã bằng" một quốc gia nào, mà là vị thế của Việt Nam trong dòng chảy tri thức tim mạch toàn cầu đang thay đổi: từ người học thành đối tác; từ nhận chuyển giao thành cùng nghiên cứu, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm.
Hội nhập cuối cùng phải trở về với người bệnh
Với người dân, những dấu mốc ACC, ESC hay AFC có ý nghĩa gì? Giá trị quan trọng nhất không nằm ở những tấm chứng nhận hay chức danh quốc tế. Hội nhập phải được đo bằng việc người bệnh Việt Nam được hưởng lợi như thế nào?
Khi bác sĩ trong nước được tiếp cận sớm hơn với khuyến cáo mới, được đào tạo theo những chuẩn mực quốc tế, tham gia nghiên cứu đa trung tâm và trao đổi trực tiếp với các chuyên gia hàng đầu, khoảng cách giữa tiến bộ của thế giới và thực hành trong nước có thể được rút ngắn. Nhiều người bệnh trước đây phải ra nước ngoài để thực hiện những thủ thuật tim mạch phức tạp thì nay có thể được chẩn đoán và điều trị ngay tại Việt Nam với sự kịp thời và chi phí hợp lý.
Sự trưởng thành của các trung tâm chuyên sâu cũng tạo nền tảng để Việt Nam từng bước thu hút người bệnh quốc tế đến khám và điều trị. Tuy nhiên, để trở thành một điểm đến y tế quốc tế bền vững, ngoài năng lực chuyên môn còn cần chuẩn hóa chất lượng giữa các cơ sở, hệ thống kiểm định, dữ liệu kết quả điều trị minh bạch, dịch vụ hỗ trợ đa ngôn ngữ và trải nghiệm người bệnh. Đây là chặng đường cần tiếp tục đầu tư, nhưng nền tảng chuyên môn đang ngày càng rõ.
Tại Đại hội Tim mạch Toàn quốc lần thứ 20 ở Đà Nẵng tháng 10/2026, chương trình dành chuỗi phiên "Nhịp cầu Việt Nam & Thế giới – Connecting Vietnam with Global Cardiology: ACC–ESC–AFC@VNHA". Điểm đáng chú ý là hợp tác không còn dừng ở việc chuyên gia quốc tế đến giảng bài, mà hướng tới cùng xây dựng chương trình, cùng chủ tọa, cùng báo cáo và cùng phát triển các hoạt động đào tạo – khoa học.
GS.TS. Phạm Mạnh Hùng - Chủ tịch Hội tim mạch học Việt Nam phát biểu tại Đại hội Tim mạch Toàn quốc lần thứ 20. Ảnh: TC
Việt Nam trở thành Chi hội quốc tế thứ 45 của ACC
Một dấu mốc đặc biệt diễn ra trong năm 2026: Việt Nam chính thức trở thành Chi hội quốc tế thứ 45 của Trường môn Tim mạch Hoa Kỳ (American College of Cardiology – ACC).
ACC là một trong những tổ chức chuyên môn tim mạch có ảnh hưởng lớn trên thế giới. Việc hình thành một Chi hội quốc tế độc lập không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức mà còn tạo một đầu mối chính thức để cộng đồng tim mạch Việt Nam kết nối sâu hơn với hệ sinh thái đào tạo, nghiên cứu, phát triển lãnh đạo và hợp tác chuyên môn toàn cầu của ACC.
Hiện cộng đồng tim mạch Việt Nam đã có trên 20 nhà khoa học, bác sĩ đạt danh hiệu FACC. Danh hiệu này phản ánh sự ghi nhận về quá trình hoạt động chuyên môn và cam kết đối với chất lượng chăm sóc tim mạch. Với Vietnam Chapter, thế hệ bác sĩ trẻ có thêm cơ hội tiếp cận các chương trình đào tạo, cố vấn chuyên môn, nghiên cứu đa trung tâm, hoạt động dành cho bác sĩ đang đào tạo và mạng lưới chuyên gia quốc tế.
Ở phạm vi khu vực, Hội Tim mạch học Việt Nam là thành viên tích cực của Liên đoàn Tim mạch Đông Nam Á (ASEAN Federation of Cardiology – AFC). Việt Nam đã trở thành quốc gia thành viên thứ sáu của AFC từ năm 2006 và ngày càng có nhiều đóng góp cho các hoạt động chuyên môn của Liên đoàn.
Đại hội Tim mạch Đông Nam Á lần thứ 30 tại Brunei năm 2026 tiếp tục có các hoạt động học thuật liên kết với các tổ chức, hiệp hội tim mạch lớn trên thế giới như ACC, AHA, ESC và APHRS… cho thấy mạng lưới hợp tác khu vực đang ngày càng gắn với các tổ chức tim mạch lớn trên thế giới.
