Từ hồ sơ giấy đến bệnh án điện tử: Bác sĩ thay đổi cách làm ra sao?

Trong hoạt động khám, chữa bệnh, mỗi thông tin về tiền sử, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hay đơn thuốc đều có thể ảnh hưởng đến quyết định của bác sĩ. Tuy nhiên, khi hồ sơ người bệnh được lưu trữ dưới dạng giấy, việc tìm kiếm, đối chiếu và tổng hợp dữ liệu qua nhiều lần khám không phải lúc nào cũng thuận tiện, nhất là với những người mắc nhiều bệnh lý, phải điều trị kéo dài và thường xuyên thăm khám tại các chuyên khoa khác nhau.

Sự phát triển của bệnh án điện tử đang từng bước thay đổi cách thức làm việc này. Thay vì phụ thuộc nhiều vào những tập hồ sơ giấy, bác sĩ có thể tra cứu thông tin trên hệ thống, theo dõi diễn biến sức khỏe theo thời gian và có thêm cơ sở để đưa ra quyết định chuyên môn. Sự thay đổi không chỉ nằm ở phương thức lưu trữ hồ sơ mà còn tác động đến quá trình thăm khám, phối hợp điều trị và quản lý chất lượng khám, chữa bệnh.

Từ tìm kiếm hồ sơ đến tiếp cận thông tin nhanh chóng, có hệ thống

Trước đây, khi người bệnh quay lại khám sau một thời gian dài, bác sĩ có thể phải tìm hồ sơ lưu trữ, lần giở các kết quả xét nghiệm, đối chiếu đơn thuốc và tổng hợp thông tin từ nhiều lần điều trị. Nếu người bệnh từng khám ở nhiều chuyên khoa, việc tập hợp đầy đủ dữ liệu càng đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.

Với bệnh án điện tử, những thông tin đã được cập nhật trên hệ thống có thể được tra cứu thuận tiện hơn. Bác sĩ có thể xem lại tiền sử bệnh, các chẩn đoán trước đó, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc và quá trình điều trị để có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng người bệnh.

ThS.BS Lê Xuân Hà, Phó trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, trước đây việc tổng hợp thông tin từ hồ sơ giấy mất khá nhiều thời gian. Khi sử dụng bệnh án điện tử, bác sĩ có thể tiếp cận dữ liệu nhanh chóng, đầy đủ và có hệ thống hơn, từ đó đưa ra quyết định điều trị kịp thời, phù hợp với tình trạng của người bệnh.

Theo bác sĩ Hà, sự khác biệt đáng kể của bệnh án điện tử nằm ở tính nhanh chóng, liên tục và khả năng tổng hợp thông tin. Thay vì phải thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn riêng lẻ, bác sĩ có thể dựa vào những thông tin được lưu trữ trên hệ thống để đánh giá quá trình bệnh lý, xem xét đáp ứng điều trị và cân nhắc phương án tiếp theo.

TS.BS Nguyễn Thị Thu Hằng, Trưởng khoa Khám bệnh B, Bệnh viện Hữu Nghị cũng cho rằng, bệnh án điện tử đã tạo ra sự thay đổi tương đối toàn diện trong hoạt động khám, chữa bệnh. Bác sĩ không chỉ thay đổi cách ghi chép, lưu trữ hồ sơ mà còn chuyển dần từ phương thức làm việc phụ thuộc nhiều vào giấy tờ sang cách tiếp cận dựa trên dữ liệu, có tính liên tục và hệ thống hơn.

Sự thay đổi này đặc biệt có ý nghĩa tại các khoa khám bệnh có số lượng người bệnh đông. Khi thông tin được tổ chức và lưu trữ trên hệ thống, bác sĩ có thể chủ động tra cứu dữ liệu cần thiết trong quá trình thăm khám một cách nhanh chóng.

Theo dõi người bệnh lâu dài, hạn chế chỉ định trùng lặp

Lợi ích của bệnh án điện tử càng rõ nét đối với người cao tuổi và người mắc nhiều bệnh mạn tính. Đây là nhóm người bệnh thường phải tái khám định kỳ, thực hiện nhiều xét nghiệm, sử dụng nhiều loại thuốc và có thể được theo dõi bởi nhiều chuyên khoa trong thời gian dài.

Theo ThS.BS Lê Xuân Hà, tại bệnh viện, nhiều người bệnh đã được theo dõi, điều trị trong hàng chục năm. Trong quá trình đó, họ có thể trải qua nhiều đợt điều trị, thực hiện các xét nghiệm, thủ thuật chuyên khoa và sử dụng nhiều loại thuốc khác nhau. Nếu thông tin không được tổng hợp đầy đủ, bác sĩ sẽ gặp khó khăn hơn khi đánh giá diễn biến bệnh qua từng giai đoạn.

Bệnh án điện tử giúp bác sĩ thuận tiện hơn trong việc so sánh kết quả xét nghiệm giữa các thời điểm, theo dõi sự thay đổi của các chỉ số, đánh giá đáp ứng với điều trị và rà soát những thay đổi trong đơn thuốc. Những dữ liệu này có thể hỗ trợ bác sĩ nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, đồng thời cân nhắc tính cần thiết của các chỉ định mới trên cơ sở kết quả đã có.

“Điều này đặc biệt hữu ích trong việc hạn chế chỉ định trùng lặp những xét nghiệm không cần thiết, phát hiện những bất thường trong quá trình theo dõi và bảo đảm tính liên tục của điều trị”, bác sĩ Lê Xuân Hà nhấn mạnh.

Tuy nhiên, việc hạn chế xét nghiệm trùng lặp không đồng nghĩa với cắt giảm những chỉ định cần thiết. Bác sĩ vẫn phải căn cứ vào tình trạng hiện tại, diễn biến bệnh và yêu cầu chuyên môn để quyết định người bệnh có cần thực hiện lại xét nghiệm hay không. Giá trị của dữ liệu điện tử nằm ở việc cung cấp thêm thông tin phục vụ quyết định đó, thay vì để bác sĩ phải dựa hoàn toàn vào trí nhớ hoặc những hồ sơ rời rạc.

TS.BS Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, bệnh án điện tử tích hợp các chức năng cảnh báo trùng lặp thuốc hoặc hoạt chất, dị ứng thuốc, tương tác thuốc, trùng lặp chỉ định và một số bất thường trong quá trình điều trị. Những tính năng này góp phần hỗ trợ bác sĩ rà soát thông tin, nhận diện nguy cơ và hạn chế sai sót chuyên môn.

Đối với người cao tuổi, việc rà soát thuốc có ý nghĩa quan trọng bởi người bệnh có thể đồng thời mắc nhiều bệnh lý và sử dụng nhiều loại thuốc. Một đơn thuốc cần được xem xét trong mối liên hệ với các thuốc đang dùng, tiền sử dị ứng và tình trạng chức năng gan, thận của người bệnh. Hệ thống cảnh báo có thể giúp bác sĩ chú ý hơn đến những nguy cơ tiềm ẩn, nhưng việc đánh giá và quyết định xử trí vẫn cần dựa trên chuyên môn, tình trạng thực tế của từng người bệnh.

Tăng phối hợp giữa các chuyên khoa, bảo đảm điều trị liên tục

Với người mắc nhiều bệnh lý, quá trình khám, chữa bệnh thường không dừng lại ở một chuyên khoa. Người bệnh có thể cần khám nội khoa, tim mạch, nội tiết hoặc các chuyên khoa khác; mỗi chuyên khoa lại có những đánh giá, chỉ định và hướng điều trị riêng. Nếu thông tin giữa các bộ phận không được cập nhật và chia sẻ kịp thời, việc phối hợp có thể gặp trở ngại.

Bệnh án điện tử tạo điều kiện để các bác sĩ ở những khoa khác nhau tiếp cận thông tin điều trị theo phạm vi phân quyền. Nhờ đó, khi chuyển khám chuyên khoa hoặc cần hội chẩn, bác sĩ có thêm cơ sở để nắm bắt tiền sử, các kết quả đã thực hiện và phương án điều trị trước đó, hạn chế tình trạng thông tin bị gián đoạn.

Theo ThS.BS Lê Xuân Hà, bệnh án điện tử đặc biệt thuận lợi cho việc phối hợp giữa các chuyên khoa và hội chẩn từ xa. Đây là yếu tố quan trọng đối với người bệnh cao tuổi có nhiều bệnh lý phối hợp, bởi quyết định điều trị thường cần xem xét đồng thời nhiều vấn đề sức khỏe thay vì chỉ tập trung vào một bệnh riêng lẻ.

Cùng quan điểm, TS.BS Nguyễn Thị Thu Hằng nhận định, việc sử dụng chung hệ thống dữ liệu giúp quá trình phối hợp giữa các chuyên khoa thống nhất hơn. Khi có thể tiếp cận những thông tin liên quan, bác sĩ sẽ thuận lợi hơn trong việc trao đổi chuyên môn, theo dõi quá trình điều trị và cập nhật những thay đổi về tình trạng sức khỏe.

Giảm gánh nặng hành chính, dành thêm thời gian cho người bệnh

Một thay đổi khác của bệnh án điện tử là hỗ trợ giảm bớt những công việc hành chính vốn chiếm không ít thời gian của bác sĩ. Việc ghi chép lặp lại, tìm kiếm hồ sơ, tổng hợp kết quả xét nghiệm hay hoàn thiện biểu mẫu có thể được đơn giản hóa khi các quy trình được số hóa và hệ thống vận hành đồng bộ.

Theo ThS.BS Lê Xuân Hà, bệnh án điện tử giúp giảm thời gian dành cho việc làm hồ sơ, qua đó tạo điều kiện để bác sĩ tập trung hơn vào người bệnh. Ông cho rằng mục tiêu cuối cùng của ứng dụng công nghệ không chỉ là thay thế giấy tờ bằng dữ liệu số mà còn là giúp người thầy thuốc có thêm thời gian thăm khám, tư vấn và chăm sóc.

Bên cạnh đó, dữ liệu điện tử còn mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý tại bệnh viện. TS.BS Nguyễn Thị Thu Hằng cho biết, dữ liệu được lưu trữ có hệ thống tạo điều kiện cho việc thống kê mô hình bệnh tật, đánh giá kết quả điều trị và kiểm soát chất lượng chuyên môn. Đây cũng là nền tảng để từng bước phát triển các công cụ hỗ trợ ra quyết định và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động khám, chữa bệnh.