Mới đây tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên, Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) chính thức khai trương, đưa vào vận hành dịch vụ vận chuyển hàng hóa, nông sản bằng thiết bị bay không người lái (UAV).
Với tải trọng 50 kg/chuyến, việc ứng dụng máy bay không người lái (UAV) vào vận chuyển hàng hóa nông sản từ điểm thu hoạch đến điểm tập kết ở vùng có địa hình phức tạp như Mường Ảng, Điện Biên giúp rút ngắn chặng đường vận chuyển. Qua đó, hàng hóa, nông sản có thể được đưa ra khỏi vùng sản xuất nhanh hơn, giảm bớt các khâu trung gian và mở rộng khả năng kết nối với thị trường...
Vận chuyển hàng hóa nông sản ở Mường Ảng bằng UAV. Ảnh: Vietnam Post.
Điện Biên có địa hình miền núi, dân cư phân tán và nhiều vùng sản xuất khó tiếp cận. Các sản phẩm như chè, cà phê, mắc ca… cũng có yêu cầu về thời gian thu gom, sơ chế và chế biến nên đặt ra bài toán tổ chức logistics phù hợp với đặc thù địa hình.
Với hàng hóa, nông sản tại vùng cao, khó khăn thách thức không chỉ là khoảng cách địa lý, mà có thể nằm ở chặng đường từ nương, đồi xuống điểm tập kết, thu mua. Địa hình dốc, đường nhỏ hẹp, quanh co, trơn trượt và đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu khiến việc vận chuyển phụ thuộc nhiều vào điều kiện đường bộ và tốn thêm nhiều công sức trong thời điểm thu hoạch.
Tại Mường Ảng, bài toán này đặc biệt rõ với vùng sản xuất cà phê, mắc ca, nằm trên đồi, có những khu vực cách điểm tập kết, thu mua 4 -5 km, địa hình dốc và đường vận chuyển hạn chế.
Nhân viên điều khiển UAV đang kiểm tra thiết bị để chuẩn bị vận hành. Ảnh: Vietnam Post
Theo ông Chu Quang Hào, Tổng giám đốc Vietnam Post, UAV là một hướng công nghệ mới được doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm để đổi mới hoạt động bưu chính, logistics. Từ kết quả tại Điện Biên, mô hình sẽ được nghiên cứu mở rộng sang một số địa phương khác.
Hoạt động tại Mường Ảng nằm trong chương trình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) phương tiện bay không người lái để phát triển kinh tế tầm thấp, được UBND tỉnh Điện Biên cấp phép hồi tháng 6.
Chương trình sẽ kéo dài đến hết tháng 5/2027, đưa UAV ứng dụng vào bốn lĩnh vực gồm nông nghiệp, logistics, y tế và đo đạc bản đồ số. Điện Biên đặt mục tiêu thực hiện khoảng 6.000 chuyến bay UAV trong thời gian này, với tỷ lệ chuyến bay an toàn trên 99%.
Từ góc độ nông nghiệp, UAV được nghiên cứu cho nhiều bài toán khác nhau như vận chuyển nông sản sau thu hoạch, phun/rải thuốc, phân bón và hỗ trợ một số hoạt động trong nông nghiệp.
Từ kết quả triển khai tại Mường Ảng, Điện Biên, Vietnam Post sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng mô hình triển khai tại một số địa phương khác. Bên cạnh đó, sẽ mở rộng phương thức vận chuyển bằng UAV sang các lĩnh vực khác, phù hợp với điều kiện thực tế.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Điện Biên được lựa chọn thí điểm triển khai UAV do địa hình miền núi chia cắt, chi phí logistics cao, nhiều khu vực vùng sâu, vùng xa khó tiếp cận dịch vụ y tế, vận chuyển hàng hóa và vật tư sản xuất. Theo ông, đây là những bài toán công nghệ không gian tầm thấp có thể "tạo sự khác biệt rõ rệt" so với phương thức truyền thống.
