Nhiều người nhầm viêm da do kiến ba khoang với zona thần kinh
Thời gian gần đây, Bệnh viện Da liễu TP Huế tiếp nhận nhiều trường hợp viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang. Đáng chú ý, không ít người nhầm tổn thương trên da với zona thần kinh, tự mua thuốc điều trị nhưng không cải thiện, thậm chí khiến tình trạng bệnh tiếp tục nặng hơn.
Mới đây nhất, một bệnh nhân nữ 53 tuổi nhập viện trong tình trạng tổn thương da khá nặng. Bệnh nhân xuất hiện nhiều mảng đỏ và mụn mủ nhỏ dày đặc ở vùng cổ, ngực, tay và chân, kèm theo triệu chứng đau nhức nhiều.
Trong hơn một tháng trở lại đây, Bệnh viện Da liễu TP Huế tiếp nhận 118 trường hợp viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang. Ảnh: BVCC.
Trước khi đến bệnh viện, bệnh nhân tự mua thuốc điều trị sau khi được chẩn đoán mắc zona thần kinh. Tuy nhiên, sau 3 ngày, các tổn thương không cải thiện mà tiếp tục lan rộng, mức độ đau nhức ngày càng tăng.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang, kèm bội nhiễm. Sau 5 ngày điều trị, tình trạng bệnh cải thiện rõ rệt, các vùng da tổn thương giảm đỏ, mụn mủ khô và bắt đầu bong vảy, bệnh nhân không còn cảm giác đau rát.
Tương tự, ông H.V.H. (71 tuổi) cũng nhầm tổn thương da do kiến ba khoang với zona thần kinh. Khoảng 3 ngày trước khi đến bệnh viện, sau khi ngủ dậy và mặc áo, ông cảm thấy rát ở cánh tay.
Khi thấy các nốt mụn đỏ xuất hiện, ông tự mua thuốc bôi nhưng tình trạng không thuyên giảm, các nốt đỏ tiếp tục nổi mủ và lan rộng. Sau đó, ông đến Bệnh viện Da liễu TP Huế thăm khám và được chẩn đoán viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang.
Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu TP Huế, trong hơn một tháng trở lại đây, đơn vị tiếp nhận 118 trường hợp viêm da tiếp xúc kích ứng do kiến ba khoang (tăng hơn 3,5 lần so với 33 trường hợp cùng kỳ năm ngoái). Số ca đến khám gia tăng cho thấy người dân cần chú ý hơn đến việc phòng tránh và nhận biết đúng các tổn thương da do loại côn trùng này gây ra.
Những tổn thương da do tiếp xúc kiến ba khoang. Ảnh: PV.
BSCKI Nguyễn Đắc Hanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu TP Huế cho biết, việc nhận biết đúng bệnh và điều trị sớm có ý nghĩa rất quan trọng. Người dân không nên tự chẩn đoán hoặc mua thuốc điều trị, bởi viêm da do kiến ba khoang dễ bị nhầm với zona thần kinh, dẫn đến điều trị không phù hợp và khiến tổn thương nghiêm trọng hơn.
Theo BSCKI Nguyễn Đắc Hanh, kiến ba khoang thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa, đặc biệt trong khoảng tháng 9 đến tháng 11 hằng năm. Đây cũng là thời điểm giao mùa, trùng với mùa thu hoạch lúa tại nhiều địa phương. Kiến ba khoang có xu hướng bị thu hút bởi ánh sáng đèn vào ban đêm nên thường bay vào nhà, nhất là những khu vực có nhiều cây xanh, đồng ruộng hoặc gần nơi có ánh sáng mạnh.
"Với điều kiện thời tiết thuận lợi trong mùa mưa hiện nay, số trường hợp đến khám do viêm da liên quan đến kiến ba khoang có thể tiếp tục gia tăng nếu người dân không chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh", BSCKI Nguyễn Đắc Hanh nói.
Bác sĩ hướng dẫn cách xử trí, phòng viêm da do kiến ba khoang
Theo Bệnh viện Da liễu TP Huế, kiến ba khoang không gây viêm da bằng cách cắn hay đốt. Nguyên nhân chính là độc tố trong dịch cơ thể của kiến, được giải phóng khi kiến bị đập chết hoặc chà xát trên da.
Khi tiếp xúc với độc tố này, người bệnh thường xuất hiện các mảng hoặc vệt da đỏ. Trên bề mặt tổn thương có thể xuất hiện mụn nước, mụn mủ nhỏ, kèm cảm giác châm chích, nóng rát và đau nhức. Trong những trường hợp nặng, tổn thương có thể hình thành bọng nước, bọng mủ hoặc loét da.
Do có biểu hiện đau rát, nổi mụn nước, viêm da do kiến ba khoang dễ bị nhầm lẫn với zona thần kinh. Tuy nhiên, đây là hai bệnh lý khác nhau về nguyên nhân và hướng điều trị.
Nhân viên y tế xử lý tổn thương da do kiến ba khoang cho người bệnh. Ảnh: PV.
Nếu không được chẩn đoán và xử trí đúng cách, tổn thương có thể lan rộng khi độc tố tiếp xúc với các vùng da khác, gây bội nhiễm vi khuẩn, kéo dài thời gian hồi phục và có nguy cơ để lại tăng sắc tố sau viêm. Đặc biệt, nếu tổn thương xảy ra ở vùng mắt, người bệnh có thể gặp biến chứng ảnh hưởng đến mắt và cần được thăm khám kịp thời.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện kiến ba khoang đang bò trên da, người dân cần bình tĩnh, tuyệt đối không dùng tay đập hoặc chà xát kiến ngay trên cơ thể. Thay vào đó, có thể nhẹ nhàng thổi hoặc dùng một tờ giấy để đưa kiến ra khỏi da.
Nếu nghi ngờ da đã tiếp xúc với dịch cơ thể của kiến, cần nhanh chóng rửa sạch vùng da đó bằng nước và xà phòng dịu nhẹ. Người dân cần tránh chà xát mạnh hoặc để dịch chứa độc tố lan sang những vùng da lành.
Bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện kiến ba khoang đang bò trên da, người dân cần bình tĩnh, tuyệt đối không dùng tay đập hoặc chà xát kiến ngay trên cơ thể. Ảnh: BV.
Một sai lầm khá phổ biến là tự ý bôi thuốc không phù hợp, đắp lá cây hoặc sử dụng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng. Những cách xử trí này có thể khiến da bị kích ứng nặng hơn, thậm chí dẫn đến bội nhiễm.
Khi xuất hiện các biểu hiện như đỏ da, mụn nước, mụn mủ hoặc đau rát, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được thăm khám và hướng dẫn điều trị phù hợp.
Để hạn chế nguy cơ viêm da do kiến ba khoang, đặc biệt trong mùa mưa, BSCKI Nguyễn Đắc Hanh khuyến cáo người dân nên đóng cửa sổ hoặc lắp đặt lưới chống côn trùng, nhất là vào buổi tối, nhằm hạn chế kiến ba khoang bay vào nhà theo ánh sáng đèn. Đồng thời, cần mắc màn khi ngủ và kiểm tra kỹ quần áo, khăn mặt, chăn gối trước khi sử dụng.
Người dân cũng nên hạn chế đứng hoặc làm việc trực tiếp dưới nguồn ánh sáng mạnh vào ban đêm, đặc biệt tại các khu vực có nhiều cây cối, đồng ruộng. Khi lao động ngoài trời, nên mặc quần áo dài tay, mang găng tay và sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp.
Theo các bác sĩ, khi tiếp xúc kiến ba khoang, không tự ý điều trị và cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện tổn thương bất thường. Ảnh: PV.
Nếu phát hiện kiến ba khoang trên cơ thể, người dân tuyệt đối không dùng tay đập hoặc chà xát mà cần nhẹ nhàng loại bỏ kiến, sau đó vệ sinh vùng da tiếp xúc. Với những tổn thương nghi ngờ do kiến ba khoang, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Các trường hợp tổn thương lan rộng, đau nhiều, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc xuất hiện tại những vị trí nhạy cảm như vùng mắt, cơ quan sinh dục cần được thăm khám sớm.
"Kiến ba khoang không nguy hiểm nếu chúng ta biết cách phòng tránh và xử trí đúng. Điều quan trọng là không đập, không chà xát kiến trên da, không tự ý điều trị và cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện tổn thương bất thường", BSCKI Nguyễn Đắc Hanh nhấn mạnh.
