Viêm da tiết bã là bệnh da liễu mạn tính, thường tái phát và xuất hiện ở những vùng da có nhiều tuyến bã nhờn như da đầu, mặt và ngực.
Bệnh có thể gây đỏ da, bong vảy, ngứa và khó chịu nhưng không phải bệnh truyền nhiễm, do đó không lây từ người này sang người khác.
1. Viêm da tiết bã có lây không?
Viêm da tiết bã là tình trạng viêm da thường gặp, liên quan đến hoạt động của tuyến bã nhờn, hệ vi sinh vật trên da và phản ứng của cơ thể đối với các yếu tố này. Nấm men Malassezia vốn sống tự nhiên trên da của nhiều người cũng có liên quan đến cơ chế bệnh.
Do đó, viêm da tiết bã không phải bệnh nhiễm trùng lây truyền từ người sang người. Người bệnh không cần cách ly hoặc tránh tiếp xúc với người thân vì lo ngại lây bệnh.
Tuy nhiên, bệnh có xu hướng tái phát và cần được kiểm soát lâu dài. Khi ngứa nhiều, việc gãi hoặc cào mạnh có thể làm trầy xước da, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng thứ phát.
Nếu viêm da kéo dài hoặc không được kiểm soát, tổn thương có thể xuất hiện ở nhiều vị trí thường gặp. Tình trạng đỏ da, bong vảy cũng có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chất lượng cuộc sống.
Viêm da tiết bã thông thường không gây sẹo vĩnh viễn. Tuy nhiên, gãi mạnh, nhiễm trùng hoặc tình trạng viêm nặng có thể gây tổn thương da và thay đổi sắc tố sau viêm ở một số người.
Viêm da tiết bã là bệnh da liễu mạn tính. Ảnh BVCC.
2. Vì sao bị viêm da tiết bã?
Nguyên nhân chính xác của bệnh chưa được xác định hoàn toàn. Nhiều yếu tố có thể cùng tham gia vào sự xuất hiện và tái phát của viêm da tiết bã.
Tuyến bã nhờn và nấm men trên da: Bệnh thường xuất hiện ở những vùng có nhiều tuyến bã nhờn. Sự thay đổi thành phần bã nhờn và phản ứng viêm liên quan đến Malassezia có thể góp phần gây bệnh.
Yếu tố nội tiết: Hoạt động của tuyến bã nhờn chịu ảnh hưởng của hormone. Vì vậy, viêm da tiết bã có thể xuất hiện rõ hơn ở một số giai đoạn nhất định của cuộc đời.
Yếu tố di truyền: Một số người có cơ địa dễ mắc viêm da tiết bã hoặc có tiền sử gia đình mắc các bệnh lý tương tự.
Stress và môi trường: Căng thẳng, thiếu ngủ, thời tiết lạnh hoặc khô có thể khiến bệnh bùng phát ở một số người. Một số sản phẩm chăm sóc da hoặc tóc không phù hợp cũng có thể gây kích ứng và làm triệu chứng nặng hơn.
Ngoài ra, viêm da tiết bã có thể gặp thường xuyên hơn ở những người có một số tình trạng sức khỏe hoặc suy giảm miễn dịch. Tuy nhiên, không phải cứ bị viêm da tiết bã là có bệnh lý miễn dịch tiềm ẩn.
3. Triệu chứng viêm da tiết bã
Ở trẻ nhỏ, viêm da tiết bã thường xuất hiện trong những tháng đầu đời, dân gian còn gọi là "cứt trâu". Tổn thương thường là những mảng vảy màu vàng hoặc trắng trên da đầu. Một số trẻ có thể xuất hiện tổn thương ở vùng mặt, sau tai hoặc các nếp gấp da.
Tình trạng này thường không nguy hiểm và có thể cải thiện theo thời gian. Cha mẹ không nên cố cạy hoặc bóc mạnh các mảng vảy vì có thể làm tổn thương da đầu.
Ở người lớn, bệnh thường xuất hiện tại da đầu, vùng chân mày, quanh mũi, sau tai, ngực hoặc những vùng da có nhiều tuyến bã nhờn. Người bệnh có thể thấy da đỏ, bong vảy trắng hoặc vàng, nhờn và ngứa.
Mức độ triệu chứng ở mỗi người khác nhau. Một số trường hợp chỉ có gàu nhẹ, trong khi những người khác có thể bị viêm đỏ và ngứa dai dẳng.
4. Làm gì để hạn chế bệnh tái phát?
Viêm da tiết bã có thể tái phát nên việc chăm sóc da và da đầu phù hợp rất quan trọng. Người bệnh nên vệ sinh da nhẹ nhàng, tránh chà xát hoặc gãi mạnh. Không cần sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc "thiên nhiên" nếu chưa biết rõ thành phần, bởi một số chất vẫn có thể gây kích ứng.
Với viêm da tiết bã ở da đầu, dầu gội điều trị chuyên dụng có thể được bác sĩ khuyến cáo trong những trường hợp phù hợp. Người bệnh cần sử dụng đúng hướng dẫn và không nên tự ý dùng kéo dài.
Chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein phù hợp giúp duy trì sức khỏe tổng thể. Hiện chưa có chế độ ăn đặc hiệu có thể phòng ngừa hoàn toàn viêm da tiết bã. Vì vậy, không cần kiêng tuyệt đối đồ cay, đồ dầu mỡ hoặc một nhóm thực phẩm cụ thể nếu những thực phẩm này không làm triệu chứng của bản thân nặng hơn.
Ngủ đủ, vận động thường xuyên và kiểm soát stress cũng có thể giúp duy trì sức khỏe nói chung.
Nếu tổn thương da đầu hoặc da mặt kéo dài, tái phát thường xuyên, ngứa nhiều, rỉ dịch, đóng vảy dày hoặc không đáp ứng với các sản phẩm chăm sóc thông thường, người bệnh nên khám chuyên khoa da liễu để được xác định đúng bệnh và điều trị phù hợp.
Viêm da tiết bã không lây từ người này sang người khác. Bệnh thường có tính chất mạn tính và tái phát nhưng có thể kiểm soát bằng chăm sóc da đúng cách và điều trị phù hợp. Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là corticosteroid hoặc thuốc chống nấm đường uống, khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
