Theo TS Angela, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là cơ hội quan trọng để Việt Nam tăng cường năng lực quản lý, chuyển mạnh sang phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó hiệu quả với các nguy cơ.
Thực phẩm không an toàn có thể gây ra hơn 200 loại bệnh
Trước khi trao đổi về dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, nhấn mạnh thực phẩm không an toàn có thể gây ra hơn 200 loại bệnh khác nhau, trong đó riêng các rối loạn đường tiêu hóa đã có hơn 20 loại.
"Tôi nghĩ những con số này cho thấy thực phẩm không an toàn từ lâu đã là một nguy cơ đối với sức khỏe con người", bà Angela Pratt nói.
Theo bà, thực phẩm ô nhiễm, các mối nguy hóa học và những hóa chất được bổ sung trong các giai đoạn khác nhau của chuỗi sản xuất thực phẩm đều có thể gây hại cho sức khỏe nếu không được quản lý, xử lý phù hợp. Vì vậy, cần có hệ thống quản lý an toàn thực phẩm vững mạnh để giảm thiểu tối đa các nguy cơ.
WHO nhận thấy dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có nhiều nội dung quan trọng, giúp Việt Nam tăng cường năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó hiệu quả hơn với các nguy cơ này.
Bà Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam. Ảnh: Tôn Nam
Sửa đổi luật để chủ động kiểm soát các nguy cơ
Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã được đưa ra thảo luận, cho ý kiến, bà Angela Pratt thông tin: WHO cho rằng việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm rất quan trọng, cần thiết và kịp thời.
Trong bối cảnh hiện nay, các nguy cơ đối với sức khỏe từ thực phẩm không chỉ đến từ ô nhiễm, ngộ độc hay các mối nguy hóa học mà còn liên quan đến môi trường thực phẩm không lành mạnh. Ngày càng có nhiều người tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều chất béo, muối, đường và các sản phẩm chế biến sẵn không tốt cho sức khỏe.
Việc sửa đổi luật là cơ hội quan trọng để Việt Nam tăng cường hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, nâng cao khả năng phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó hiệu quả với các nguy cơ, đồng thời giải quyết những thách thức mới từ môi trường thực phẩm không lành mạnh.
An toàn thực phẩm là một trong những lĩnh vực quan trọng để phòng ngừa nguy cơ đối với sức khỏe và thúc đẩy sức khỏe cộng đồng.
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) chú trọng tăng cường quản lý nguy cơ và kiểm soát an toàn thực phẩm xuyên suốt chuỗi cung ứng, đánh giá về định hướng này, bà Angela Pratt cho rằng dự thảo luật có những sửa đổi quan trọng nhằm tăng cường hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, một vấn đề cần đặc biệt chú trọng là xác định rõ cơ quan nhà nước chịu trách nhiệm đối với từng nội dung và từng giai đoạn trong hệ thống quản lý.
Một thách thức lớn trong lĩnh vực an toàn thực phẩm trên thế giới là trách nhiệm bị phân tán, không xác định rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm thực hiện công việc gì. Khi trách nhiệm không rõ ràng, hiệu quả phòng ngừa và ứng phó với các nguy cơ mất an toàn thực phẩm sẽ bị suy giảm.
Vì vậy, WHO đưa ra một số khuyến nghị nhằm củng cố hệ thống quản lý thống nhất, tăng cường cách tiếp cận dựa trên đánh giá nguy cơ, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó nhanh.
Bên cạnh việc kiểm soát thực phẩm không an toàn, chúng tôi cũng mong muốn các nhà lập pháp quan tâm đến nguy cơ từ thực phẩm không lành mạnh. Có thể xem xét quy định về nhãn cảnh báo rõ ràng đối với thực phẩm chứa hàm lượng cao muối, đường và chất béo; hạn chế tiếp thị các sản phẩm không lành mạnh, đặc biệt là hoạt động hướng đến trẻ em; đồng thời tăng cường các quy định hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ.
Một hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại cần giải quyết đồng thời những nguy cơ truyền thống như ô nhiễm, ngộ độc thực phẩm và những thách thức mới từ thực phẩm không lành mạnh.
Tăng cường phòng ngừa, phát hiện sớm và ứng phó hiệu quả
Trước câu hỏi từ kinh nghiệm quốc tế, WHO có khuyến nghị gì để Luật An toàn thực phẩm sau khi được thông qua được triển khai hiệu quả, góp phần phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người dân? bà Angela Pratt cho rằng, điều quan trọng nhất chúng tôi mong muốn là sự chú trọng mạnh mẽ hơn vào công tác phòng ngừa.
Nếu hệ thống an toàn thực phẩm có thể phát hiện sớm nguy cơ và ngăn chặn sự cố ngay từ đầu, hoặc kịp thời phát hiện, xử lý khi sự cố xảy ra, điều đó sẽ tạo ra khác biệt rất lớn. Số người bị ảnh hưởng có thể chỉ là một vài người hoặc một nhóm nhỏ, thay vì hàng trăm người. Một sự cố không được phát hiện sớm hoặc không được ứng phó hiệu quả có thể nhanh chóng lan rộng và trở nên nghiêm trọng hơn.
Bên cạnh hoàn thiện quy định pháp luật, cần tăng cường trách nhiệm của các cơ quan quản lý, củng cố năng lực giám sát và ứng phó, đồng thời thúc đẩy các chính sách giúp người dân lựa chọn thực phẩm an toàn, có lợi cho sức khỏe.
Nhìn chung, WHO đánh giá việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm là cơ hội quan trọng để Việt Nam xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại hơn. Chúng tôi hy vọng quá trình hoàn thiện và triển khai luật sẽ góp phần giảm thiểu những nguy cơ có thể phòng tránh, bảo vệ sức khỏe người dân và nâng cao sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.
