Việc triển khai học bạ số theo Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT (chính thức có hiệu lực từ ngày 8/10 tới đây) đang mang lại nhiều bước tiến lớn trong công tác quản lý giáo dục.
Theo Điều 13 và Điều 14 của Thông tư này, dữ liệu học bạ số được thu nhận từ hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu của nhà trường và các nguồn hợp pháp khác; đồng thời phải thực hiện kết nối, đồng bộ, chia sẻ với cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu liên quan. Trước khi ghi nhận chính thức, toàn bộ dữ liệu bắt buộc phải qua khâu kiểm tra, đối chiếu và xác thực nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính thống nhất trên các nền tảng số.
Tuy nhiên, nếu phụ huynh và học sinh phát hiện họ tên, ngày sinh hoặc thông tin cá nhân trên học bạ số có sự chênh lệch, không trùng khớp với ứng dụng VNeID, cơ quan quản lý lưu ý rằng Thông tư 70 không có điều khoản nào quy định khi dữ liệu học bạ số khác VNeID thì mặc nhiên lấy VNeID làm dữ liệu chuẩn. Do đó, người học và gia đình không tự suy đoán bên nào đúng mà cần tiến hành quy trình đối chiếu theo đúng hành lang pháp lý.
Học bạ số chính thức được triển khai theo Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 8/10. Ảnh minh họa: AI
Để giải quyết tình huống này, khoản 3 và khoản 6 Điều 18 Thông tư 70 đã trao cho người học quyền lợi rõ ràng: khi phát hiện sai sót, người học có quyền yêu cầu cơ sở giáo dục kiểm tra, chỉnh sửa dữ liệu học bạ số và đồng thời có quyền được biết kết quả giải quyết.
Như vậy, khi xuất hiện sự không thống nhất giữa hai nguồn thông tin, phụ huynh có cơ sở pháp lý để đề nghị nhà trường kiểm tra, cung cấp các thông tin và minh chứng cần thiết nhằm xác định dữ liệu chính xác nhất.
Trách nhiệm rà soát không chỉ đặt lên vai người học mà còn gắn liền với nghĩa vụ của cơ sở giáo dục. Căn cứ theo khoản 2 Điều 22, nhà trường phải đảm bảo dữ liệu học bạ số được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời và thống nhất với hồ sơ quản lý người học chuyên môn trước khi tiến hành ký số và phát hành.
Đặc biệt, theo khoản 8 Điều 22, khi có đầy đủ minh chứng xác định dữ liệu học bạ số có sai sót, cơ sở giáo dục có trách nhiệm cập nhật hồ sơ người học với thời hạn xử lý không quá 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Bên cạnh đó, quy trình kỹ thuật sửa đổi dữ liệu cũng được quy định vô cùng chặt chẽ để chống gian lận và bảo mật. Theo khoản 5 Điều 7, học bạ số sau khi đã ký số và phát hành sẽ không được phép chỉnh sửa trực tiếp trên bản cũ, ngoại trừ trường hợp bắt buộc phải thu hồi và tạo lập lại.
Trong trường hợp chỉnh sửa làm thay đổi nội dung đã phát hành, nhà trường phải thực hiện lại toàn bộ quy trình xác thực, ký số và phát hành mới theo khoản 3 Điều 10. Mọi thao tác từ tạo lập, cập nhật, phát hành cho đến chỉnh sửa đều phải lưu vết hoàn toàn trên hệ thống.
Ngoài ra, để hỗ trợ người dân, khoản 7 Điều 22 quy định rõ cơ sở giáo dục có trách nhiệm hướng dẫn người học, cha mẹ hoặc người giám hộ tra cứu, khai thác và sử dụng học bạ số hiệu quả.
Như vậy, khi phát hiện học bạ số và VNeID có thông tin khác nhau, phụ huynh cần giữ bình tĩnh, chuẩn bị các giấy tờ pháp lý hợp lệ như Giấy khai sinh, Căn cước công dân hoặc hồ sơ tuyển sinh ban đầu, sau đó đề nghị nhà trường kiểm tra, đối chiếu. Nếu dữ liệu học bạ số thực sự có sai sót, nhà trường sẽ tiến hành xử lý, chỉnh sửa và phát hành lại đúng theo quy trình và thời hạn của Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT.
