Y học dự phòng phải đi trước một bước trong kỷ nguyên mới

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên dự và phát biểu tại hội nghị. 

Tham dự Hội nghị có PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Danh dự Tổng hội Y học Việt Nam; đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện, Trường thuộc và trực thuộc Bộ Y tế; Công đoàn Y tế Việt Nam; Sở Y tế các địa phương, các đơn vị đồng hành và tổ chức quốc tế tại Việt Nam; cùng Ban lãnh đạo và hội viên Hội Y học Dự phòng Việt Nam.

Chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, y tế dự phòng luôn là bộ phận quan trọng trong chiến lược bảo vệ con người, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững. Trong nhiều thập kỷ qua, Đảng và Nhà nước nhất quán quan điểm coi trọng phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu và y tế dự phòng.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII đã xác định phương châm "Phòng bệnh hơn chữa bệnh", coi "y tế dự phòng là then chốt, y tế cơ sở là nền tảng".

Tiếp đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở.

Theo Thứ trưởng, đây là sự chuyển đổi mang tính chiến lược: từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ can thiệp muộn sang phát hiện sớm, từ quản lý người bệnh sang quản lý sức khỏe và từ lấy bệnh viện làm trung tâm sang lấy người dân, cộng đồng làm trung tâm.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cũng đề cập Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, với phạm vi pháp lý toàn diện hơn đối với công tác phòng bệnh. Luật thể hiện phương châm dự phòng 4 cấp, từ ngăn ngừa các yếu tố nguy cơ, phòng mắc bệnh, ngăn bệnh tiến triển nặng đến hạn chế tàn tật, phục hồi chức năng, qua đó giảm gánh nặng cho xã hội.

Trong kỷ nguyên mới, y học dự phòng cần đi trước một bước, chủ động ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, giải trình tự gen, hệ thống giám sát thời gian thực và các công cụ phân tích hiện đại để ứng phó với những thách thức như bệnh mới nổi, kháng thuốc, già hóa dân số và gánh nặng bệnh không lây nhiễm.

Bốn thông điệp vì sức khỏe cộng đồng

Tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh bốn thông điệp trọng tâm.

Thứ nhất, phòng bệnh phải thực sự trở thành trọng tâm của hệ thống y tế, trong đó cần đẩy mạnh truyền thông, đặc biệt là truyền thông số, nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy người dân chủ động bảo vệ sức khỏe.

Thứ hai, y tế dự phòng phải được hiện đại hóa dựa trên khoa học, dữ liệu và công nghệ. Cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ, ngành y tế cần hướng tới làm chủ và ứng dụng các công nghệ chiến lược.

Thứ ba, khoa học cần được chuyển hóa thành chính sách, và chính sách phải tạo ra những thay đổi thiết thực đối với sức khỏe người dân. Mục tiêu cuối cùng của y học dự phòng không chỉ là giảm số người mắc bệnh, mà còn giúp người dân sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn, ít phải điều trị và có chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Thứ tư, Hội Y học Dự phòng Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong kết nối trí tuệ của các nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ y tế, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đưa tiến bộ khoa học đến gần hơn với cộng đồng

Phát biểu tại Hội nghị, GS.TS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, cho biết Hội được thành lập năm 1961 với tên gọi Hội Vệ sinh phòng dịch Việt Nam, là một trong những hội chuyên ngành đầu tiên của Tổng hội Y học Việt Nam.

Ngay từ những ngày đầu, dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Đặng Văn Ngữ, Chủ tịch đầu tiên, Hội đã quy tụ các nhà khoa học, thầy thuốc và cán bộ làm công tác vệ sinh, dịch tễ, phòng chống dịch bệnh, góp phần xây dựng nền tảng khoa học và chuyên môn cho công tác y tế dự phòng.

Theo GS.TS Phan Trọng Lân, hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đứng trước những định hướng và yêu cầu mới. 

Với chủ đề "Vì sức khỏe cộng đồng trong kỷ nguyên mới", hội nghị hướng tới mục tiêu đưa những tiến bộ khoa học và chính sách mới vào thực tiễn, giúp người dân được phòng bệnh tốt hơn, phát hiện nguy cơ sớm hơn và tiếp cận các dịch vụ phù hợp ngay tại cộng đồng.

Hoàn thiện danh mục chuyên môn thiết yếu phục vụ kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề bác sĩ y học dự phòng năm 2027

SKĐS - Hội đồng Y khoa Quốc gia cùng các chuyên gia, nhóm chuyên trách đang khẩn trương hoàn thiện Danh mục các vấn đề chuyên môn thiết yếu, xây dựng cấu trúc đề thi và ngân hàng câu hỏi phục vụ kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề khám, chữa bệnh đối với chức danh bác sĩ Y học dự phòng từ năm 2027.